صلاحیت دادگاه های عمومی در مطالبۀ بهای املاک تملک شده توسط دولت

خلاصهٔ رأی

جهت دریافت بهای املاک متصرفی از دولت یا نهادهای عمومی که بودجه دولتی دارند، ابتدا باید اصل استحقاق در دیوان عدالت اداری مشخص گردد و سپس در دادگاه عمومی بهای املاک درخواست شود.

متن کامل

رأی دادگاه بدوی درخصوص دادخواست خواهان (م. ع.) به طرفیت خوانده شهرداری منطقه 15 تهران، به خواسته الزام به پرداخت بهای یک قطعه زمین به پلاک ثبتی 27360 /138 بخش 12 تهران به قیمت روز مقوّم به مبـلغ 51 میلیون ریال و پرداخت خسـارت دادرسی؛ خواهان در دادخواست خود چنین اعلام نموده است که اینجانب مالک شش‌دانگ یک قطعه زمین به پلاک ثبتی قطعه 673 تفکیکی به شماره 27360 فرعی از 138 اصلی مفروز و مجزّا شده از پلاک 140 فرعی از اصلی مذکور واقع در بخش 12 تهران می‌باشم؛ زمین مذکور به موجب رأی شماره 938 / ک 89 مورخ 17/9/89 کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری موات اعلام و سازمان مسکن و شهرسازی، در اجرای ماده 7 قانون مورد اشاره و به لحاظ واجد شرایط بودن، پلاک موصوف را به عنوان نصاب مالکانه به اینجانب مسترد نموده و با عنایت به اینکه ملک مذکور در طرح دولتی قرار دارد و عملیات اجرایی طرح از سال 87 آغاز و طرح مزبور تا نزدیکی ملک اینجانب اجرا گردیده است و شهرداری منطقه 15 تهران، با عدم صدور پروانه ساخت و عدم اجازه اعمال هرگونه حقوق مالکانه، ملک اینجانب را در جهت اجرای ادامه طرح مورد اشاره تصرف نموده است و اینجانب در جهت اعمال حقوق مالکانه خویش و دریافت قیمت زمین و یا معرفی آن، به شهرداری مراجعه کردم، لیکن شهرداری منطقه 15 تهران، مغایر با تبصره 5 ماده واحده قانون نحوه تقویم ابنیه املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری‌ها، مصوّب 28 آبان ماه 1370 و همچنین ماده 7 قانون زمین شهری و ماده 10 آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری، از تعیین کارشناس و پرداخت قیمت خودداری می نماید، تقاضای رسیدگی و صدور حکم به مورد خواسته را نموده است و شهرداری منطقه 15 تهران، دادخواست جلب ثالث به طرفیت خواندگان 1- شرکت سهامی برق منطقه‌ای تهران؛ 2- سازمان مسکن و شهرسازی تهران؛ 3- (ع. ح.) ؛ و به خواسته جلب ثالث شرکت برق و سازمان مسکن و شهرسازی تهران، در کلاسه پرونده 9009980331600290 مطرح نموده است و دادگاه ضمن تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمایم به خوانده، تشکیل جلسه داده و وارد رسیدگی گردیده است، با توجه به محتویات پرونده و به لحاظ فنی بودن موضوع و در اجرای ماده واحده قانون نحوه تقویم ابنیه املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری‌ها، مصوب 28 آبان ماه 70 ، قرار ارجاع امر به هیئت کارشناسی صادر و نظریه هیئت کارشناسان رسمی دادگستری اخذ شد، که به شماره 2433-24/12/90 ، ثبت دفتر گردیده است و ارزش پلاک ثبتی موصوف را مبلغ 000/000/1000 ریال برآورد نموده‌اند؛ بنابراین دادگاه دعوی خواهان اصلی را با توجه به نظریه هیئت کارشناسان رسمی دادگستری، ثابت تشخیص داده، با استناد به ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به محکومیت خوانده شهرداری منطقه 15 تهران، به پرداخت مبلغ یک میلیارد ریال (یک صد میلیون تومان) از بابت اصل خواسته و پرداخت شش میلیون ریال (ششصد هزار تومان) از بابت هزینه کارشناس و مبلغ نهصد و بیست هزار ریال (نود و دو هزار تومان) از بابت هزینه دادرسی در حق خواهان را صادر واعلام می‌‌نماید. بدیهی است قبل از صدور اجرائیه و پس از قطعیّت حکم، خواهان موظف می‌باشد نسبت به ابطال تمبر مابقی هزینه دادرسی اقدام نماید و در خصوص دادخواست جلب ثالث شهرداری به طرفیت خواندگان با توجه به دفاعیات مؤثّر خواندگان در جلسه دادرسی و به لحاظ عدم توجه دعوی به اداره شرکت برق و سازمان مسکن و شهرسازی، قرارِ رد دعوی صادر و اعلام می-گردد. رأی صادره حضوری بوده، ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در مرجع تجدید نظر استان تهران خواهد بود. رئیس شعبه 151 دادگاه عمومی حقوقی تهران - سعیدی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی شهرداری منطقه 15 تهران به طرفیت (م ع.) و سازمان مسکن و شهرسازی و شرکت سهامی برق منطقه‌ای تهران، نسبت به دادنامه شماره 9100150 مورخ 31/2/91 شعبه 151 عمومی تهران، مشعر بر محکومیت شهرداری به پرداخت بهای زمین متصرفی است، وارد و مؤثر است، زیرا وفق تبصره ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب 1385 صدور حکم در باب پرداخت بها و خسارات وارده از سوی نهادهای دولتی و نهادهایی که با بودجه عمومی اداره می‌گردند، پس از صدور حکم از طرف دیوان عدالت اداری درخصوص اصل استحقاق است، فلذا و از آنجا که دادنامه صادره بدون توجه به این مهم صادر گردیده، قابلیت تأیید و ابرام را نداشته، ضمن نقض مفاد آن، قرار رد دعوی نخستین را به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، صادر و اعلام می‌گردد. این رأی قطعی است. رئیس شعبه 59 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه نجفی - عاشوری