خوانده دعوی فسخ نکاح به جهت جنون زوجه - فرجام خواهی از قرار عدم استماع دعوی

خلاصهٔ رأی

1- فسخ نکاح از ایقاعات بوده و نیازی به مخاطب ندارد، طرح این دعوی به طرفیت زوجه مجنون صحیح بوده و صدور قرار عدم استماع دعوی به دلیل عدم اهلیت خوانده، صحیح نمی باشد. 2- هرچند که قرار عدم استماع دعوی در زمره قرارهای قابل فرجام خواهی مصرح در قانون نیامده است، اما در صورتی که این قرار در راستای دعوی نکاح صادر شود، به جهت اطلاق قانون و احتیاط در حقوق طرفین، قابل فرجام خواهی است.

متن کامل

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9209981510800797 شماره دادنامه : 9409970910000874 تاریخ : 1394/11/28 خلاصه جریان پرونده آقای م. د. با وکالت آقای م. م. دادخواستی به طرفیت خانم پ. ق. به خواسته صدور حکم به فسخ نکاح به لحاظ جنون ادواری زوجه تقدیم دادگاه نموده و ص 15 دادگاه شعبه 8 حقوقی ساری طی دادنامه شماره 1552 مورخ 92/9/13 حکم به بطلان دعوی صادر نموده ص 29 و با اعتراض زوج پرونده در شعبه 12 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مطرح و دادگاه طی دادنامه شماره 159 مورخ 92/12/19 رأی بدوی را تأیید نمود ص 55 از رأی تجدیدنظر تقاضای فرجام خواهی شد ص 63 و پرونده به این شعبه دیوان ارجاع و شعبه دیوان طی دادنامه 810 مورخ 93/11/15 با اعلام نقص تحقیقات از جهت اینکه آیا فرجام خواه علم به فوریت حق فسخ نکاح نسبت به عیب جنون داشته است یا خیر و نسبت به ادعای بیماری قرن نیز تحقیق انجام نشد رأی فرجام خواسته را نقض و به شعبه صادر کننده رأی تجدیدنظر اعاده نمود ص 69 و دادگاه تجدیدنظر زوجه را به پزشکی قانونی معرفی که برابر نظر پزشکی قانونی زوجه باکره است و بیماری قرن ندارد و مشکلی برای انجام مقاربت وجود ندارد و نسبت به بیماری جنون اعلام شد که زوجه مبتلا به اختلال روانی مزمن با علائم جنون است ص 83 دادگاه تجدیدنظر با تشکیل جلسه و اخذ اظهارات طرفین و وکیل طی دادنامه شماره 974 مورخ 94/7/25 با استدلال به اینکه برابر نظر پزشکی قانونی زوجه جنون دارد طرح دعوی به طرفیت محجور (مجنون) قابلیت استماع ندارد زیرا نامبرده اهلیت ندارد و رأی بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوی صادر نمود ص 93 نسبت به رأی صادره فرجام خواهی از سوی وکیل زوج بعمل آمد و در لایحه بیان شد که هیچ یک از دادگاههای بدوی و تجدیدنظر در مرحله اول و دیوان چنین ایرادی نگرفتند ثانیاً چرا بعد از دو سال چنین نظری از سوی تجدیدنظر اعلام شد ثالثاً چون زوجه مجنون ادواری است فسخ نکاح در حال افاقه صحیح می باشد ص 98-100 پرونده پس از سیر مراحل قانونی به این شعبه دیوان ارجاع گردید اکنون با تهیه گزارش لازم معد برای صدور رأی می باشد. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای یوسف هاشم پور عضو ممیز و اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 974 - 94/7/25 تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی آقای م. د. با وکالت آقای م. م. نسبت به دادنامه شماره 974 مورخ 94/7/25 صادره از شعبه 12 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران که در جهت نقض دادنامه بدوی به شماره 1552 مورخ 92/9/13 شعبه 8 دادگاه حقوقی شهرستان ساری اصدار یافته است و سپس قرار عدم استماع دعوی به لحاظ عدم اهلیت زوجه به علت بیماری جنون زوجه صادر شد گرچه برابر نظر پزشکی قانونی به شماره 495268 / م 13 مورخ 94/3/18 مبنی بر اینکه زوجه مبتلا به اختلال روانی مزمن با علائم جنون می باشد و فسخ از ایقاع است و احتیاج به مخاطب ندارد لکن خیار فسخ فوریت دارد و دادگاه مشخص نکرده است که آیا زوج پس از آگاهی از جنون زوجه فوراً اقدام به فسخ نکاح کرد یا خیر و این امر به اثبات نرسیده است علیهذا پرونده از این حیث ناقص است گرچه قرار عدم استماع دعوی از قرارهای مصرح قابل فرجام ذکر نشد لکن چون در راستای دعاوی نکاح می باشد و با توجه به اطلاق ماده 368 قانون آئین دادرسی مدنی و احتیاط در حقوق طرفین مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون فوق الذکر و بند الف ماده 401 همین قانون رأی فرجام خواسته نقض و به همان شعبه اعاده می گردد. شعبه 27 دیوان عالی کشور - رئیس و عضومعاون مرتضی فاضل - یوسف هاشم پور