تأثیر قصد احسان متصرف در تعلق اجرت‌المثل به مالکین

خلاصهٔ رأی

چنانچه یکی از وراث در ملک موروثی پدری (که وی هم با فوت پدر در ملک دارای سهم الارث است) تصرف داشته و از مادر خود پرستاری نماید، اجرت المثل ایام تصرف از ناحیه سایر وراث تا زمان فوت مادر، از وی قابل مطالبه نیست.

متن کامل

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقای ب.ج. فرزند ج به‌طرفیت خانم ژ.ج. به خواسته مطالبه اجرت‌المثل از تاریخ 1389/08/22 لغایت صدور حکم و مطالبه خسارت دادرسی توجهاً به محتویات پرونده و دلایل موجود مالکیت منافع مورد ترافع به نام خواهان محرز است و به کیفیت منعکس در مستندات دعوی، بقای تصرفات خوانده در محل مورد ترافع محقق می‌باشد. لذا دادگاه در جهت رسیدگی به دعوی خواهان و دلایل آن جلب نظر کارشناس معمول داشته و کارشناس منتخب دادگاه به شرح نظریه تقدیمی خود ضمن تائید وجود تصرفات خوانده، اجرت‌المثل ایام تصرف خوانده در محل متنازع‌فیه را از مورخ 1389/08/22 لغایت 1393/02/30 جمعاً مبلغ 333/243/561 ریال برآورد و اعلام نموده است که سهم خواهان از مبلغ فوق 740/720/124 ریال می‌باشد که نظریه کارشناس مصون از ایراد و تعرض طرفین بوده و دلیلی که حکایت از بی‌اعتباری نظریه کارشناس باشد ابراز نشده است با این وصف چون خوانده از دعوی مطروحه دفاعی به عمل نیاورده دادگاه دعوی خواهان را محمول بر صحت تلقی و مستنداً به مواد 466و473و320 قانون مدنی و مواد 198و519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خواند به پرداخت مبلغ 740/720/124 ریال بابت اصل خواسته به انضمام هزینه دادرسی و دستمزد کارشناسی در حق خواهان صادر و اعلام می‌نماید. بدیهی است اجرای حکم منوط به پرداخت مابقی هزینه دادرسی از ناحیه خواهان می‌باشد رأی صادره حضوری محسوب و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل‌اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان تهران می‌باشد. رئیس شعبه 47 دادگاه حقوقی تهران- شهمرادی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی خانم ژ.ج. با وکالت خانم ز.الف. به‌طرفیت برادرش آقای ب.ج. با وکالت آقای م.ص. نسبت به بخشی از دادنامه شماره 930425 مورخ19/5/93صادره شعبه 47 دادگاه عمومی حقوقی تهرآن‌که به‌موجب آن تجدیدنظرخواه محکوم به پرداخت مبلغ124/720/740ریال بابت اجرت‌المثل تصرف و استفاده از منزل مسکونی موضوع پرونده به انضمام خسارات دادرسی مربوطه شده وارد است. توضیح اینکه بنا به اظهار طرفین و محتویات پرونده مورث آنان مرحوم ج.ج. مالک شش‌دانگ آپارتمان دارای انباری قطعه 2 و پارکینگ قطعه 2 به پلاک ثبتی شماره.../... به مساحت63/38 مترمربع واقع در بخش 2 تهران بوده که در تاریخ 1389/08/22 فوت‌شده وقهراً به وراث او ازجمله نامبردگان رسیده است. تجدیدنظر خوانده به شرح دادخواست تقدیمی به دادگاه مذکور تقاضای محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت اجرت‌المثل ایام تصرف از تاریخ فوت مرحوم مورث تا صدور حکم را نموده که دادگاه با جلب نظر کارشناس سهم تجدیدنظرخوانده از اجرت‌المثل واحد مسکونی مذکور را معادل مبلغ فوق تشخیص و بدان حکم نموده است. تجدیدنظرخواه مدعی است قبل از فوت مرحوم پدرشان به‌عنوان پرستار آن مرحوم و نیز مادرشان نزد آنان زندگی می‌کرده است و پس از فوت پدر پرستاری از مادر را ادامه تا اینکه وی نیز در 1391/07/27 فوت‌شده است و بدین لحاظ نبایستی اجرت‌المثل پرداخت کند و برای اثبات این ادعا و به عبارت دیگر دفاعیات خود شهادت‌نامه‌ای تنظیم که به امضاء سایر وراث مرحوم مذکور نیز رسیده و مؤید مراتب است. تجدیدنظرخوانده مفاد این شهادت‌نامه را تکذیب نکرده و وکیل وی در قبال آن نوشته [که] آن را موکلش امضاء نکرده است. همان‌گونه که آورده شد به اعتقاد دادگاه، تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه راجع به بخشی از مبلغ مورد حکم که مربوط به [پیش از] زمان فوت مادر طرفین یعنی 1391/07/27 است وارد است چه اینکه همان‌گونه که گواهی مسجلین شهادت‌نامه استنادی تجدیدنظرخواه دلالت دارد وی تا تاریخ اخیر به‌واسطه پرستاری مادر در منزل حضور داشته است و در این‌گونه موارد همه افراد خانواده نه‌تنها از فردی که پرستاری والد یا والده‌شان را عهده دار می‌شوند اجاره محل سکونت پرستار را مطالبه نمی‌کنند بلکه این اقدام را امری خیر و نیکو مطابق عرف جامعه می‌دانند. فلذا برای تجدیدنظرخوانده جهت این مدت یعنی تا 1391/07/27 حقی متصور نیست و دادگاه مستندا به بند ج ماده 348 و مواد 358و197 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض حکم تجدیدنظرخواسته، حکم بر بی حقی خواهان اولیه صادر و اعلام می‌دارد. ولیکن تجدیدنظرخواهی نسبت به مازاد بر مدت مذکور با توجه به اینکه موضوع پرستاری از مادر نیز منتفی شده و تجدیدنظرخوانده ادامه تصرفات او را اجازه ننموده با هیچ‌یک از جهات موضوع ماده 348 از قانون مذکور مطابقت ندارد به استناد ماده 358 از همان قانون با رد آن دادنامه تجدیدنظرخواسته راتایید می‌نماید. این رأی قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 51 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ترابی - حاجی‌حسنی