تأثیر تسلیم بخشی از ثمن بر خیار تأخیر ثمن
خلاصهٔ رأی
تسلیم بخشی از ثمن، در فرض حال بودن آن، مانع از تحقق خیار تأخیر ثمن خواهد شد.
متن کامل
رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست م.ص. با وکالت ح.د. به طرفیت ح.م. با وکالت الف.الف. به خواسته تأیید فسخ مبایعهنامه عادی مورخ 1391/1/18 با کلیه خسارت دادرسی با عنایت به توضیح وکیل خواهان دایر بر اینکه موکل در تاریخ ۱۳۹1/1/18 یک باب منزل مسکونی به متراژ 280 مترمربع واقع در کریمآباد به خوانده میفروشد مبلغ ده ملیون تومان ثمن معامله پرداخت میشود الباقی آن تاکنون پرداخت نشده است چون خوانده توانایی الباقی ثمن را به مبلغ 40 میلیون تومان ندارد تقاضایی صدور حکم به شرح ستون خواسته دارد با توجه به پاسخ وکیل خوانده در جلسه دادرسی دایر بر اینکه اولاً خیار تاًخیر ثمن فوری است با گذشت یکسال و اندی از زمان این معامله اعمال این خیار فاقد وجاهت قانونی است ثانیاً موکل حاضر به پرداخت الباقی ثمن بوده خواهان امتناع کرده دادگاه با عنایت به مراتب مرقوم و با توجه به اینکه خواهان و خوانده (وکیل) به تحقق عقد بیع نسبت به موضوع سند عادی مورخ ۱۳۹1/1/18 اذعان کردهاند پس اصل تحقق بیع بابت مبیع موضوع مورد معامله با ثمن معین محرز است با توجه به اینکه فروشنده به ادعای تأخیر ثمن مدعی فسخ آن شده است تقاضایی تاًیید فسخ را کرده است نظر به اینکه اصل در بیع لزوم است فسخ برخلاف آن است. با توجه به تاریخ معامله فروردین سال ۱۳۹1 و تاریخ ارسال اظهارنامه ۱۳۹1/11/22 بوده که ابلاغ به خوانده هم محرز است که از تاریخ وقوع معامله چندین ماه سپری شده است با فرض داشتن خیار فسخ به جهت تاًخیر در پرداخت الباقی ثمن به فوریت اعمال نشده است بنابراین دعوای خواهان را موجه ندانسته به استناد ماده 1257 از قانون مدنی حکم بر بطلان دعوای خواهان صادر میگردد. حکم صادره حضوری 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان تهران میباشد. رئیس شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی پاکدشت - کثیرلو رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای م.ص. با وکالت آقای ح.د. نسبت به دادنامه شماره 962مورخ ۱۳۹2/9/4 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی دادگستری شهرستان پاکدشت که به موجب آن و در مورد دادخواست تجدیدنظرخواه به طرفیت آقای ح.م. به خواسته تأیید فسخ مبایعهنامه عادی مورخ ۱۳۹1/1/18 به دلیل اینکه تاریخ ارسال اظهارنامه فسخ مبایعهنامه مورخه ۱۳۹1/11/22 بوده که از تاریخ وقوع معامله چندین ماه سپری و به فرض داشتن خیار فسخ به جهت تأخیر در پرداخت الباقی ثمن مقرر لیست اعمال نشده بنابراین به استناد ماده 1257 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی صادر گردیده است دادگاه با عنایت به ملاحظه اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه از ناحیه تجدیدنظرخواه ایراد و اعتراض مؤثری که موجبات نقض دادنامه را ایجاب نماید ارائه نگردیده و تجدیدنظرخواهی با هیچیک از جهات مندرج در ماده 348 از قانون آیین دادرسی مدنی منطبق نمیباشد و از حیث رعایت اصول دادرسی و استناد به مبانی قانونی دادنامه فاقد اشکال اساسی میباشد مضافاً به اینکه مطابق ماده 402 قانون مدنی هرگاه مبیع عین خارجی و یا در حکم آن بوده و برای تأدیه ثمن با تسلیم مبیع اجلی معین نشده اگر سه روز از تاریخ بیع بگذرد و در این مدت نه بایع مبیع را تسلیم و نه مشتری تمام ثمن را به بایع بدهد بایع مختار در فسخ معامله میباشد و با توجه به اینکه بین طرفین مطابق مبایعهنامه ضمیمه پرونده برای تأدیه ثمن و تسلیم مبیع مدتی تعیین نگردیده است و مشتری نیز بخشی از ثمن معامله به میزان 100/000/000 ریال را به بایع و تجدیدنظرخواه داده بنابراین مشمول خیار تأخیر ثمن نمیگردد و استناد تجدیدنظرخواه به خیار غبن نیز صحیح نمیباشد زیرا اساساً درخواست اولیه چنین ادعای به عمل نیامده است فلذا دادگاه با عنایت به اینکه دادنامه صادره مطابق موازین قانونی صادر گردیده است ضمن رد تجدیدنظرخواهی با استناد به ماده 358 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید مینماید رأی صادره قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 31دادگاه تجدیدنظر استان تهران شریعتی - افشار