تأثیر اعسار زوج از پرداخت نفقه بر تحقق وکالت زوجه در طلاق

خلاصهٔ رأی

اثبات اعسار زوج نسبت به پرداخت نفقه، نافی حق مکتسب زوجه در این خصوص نیست. بنابراین در صورتی که پس از صدور حکم الزام به پرداخت نفقه، زوج نسبت به پرداخت محکوم به، اظهار ناتوانی کرده و دادگاه با پذیرش اعسار وی، حکم به تقسیط نفقه صادر کند، تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق محقق می شود.

متن کامل

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409985183100287 شماره دادنامه : 9509970910000370 شعبه : شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/05/19-09:03 قاضی : عزیزاله رزاقی قاضی : مرتضی فاضل کوپائی خلاصه جریان پرونده خانم ز. د. با تقدیم دادخواستی بطرفیت آقای س. ح. بخواسته صدور حکم طلاق باستناد تخلف زوج از شرط اول ضمن عقد درخواست رسیدگی نموده و توضیح داده است زوج بپرداخت نفقه از تاریخ 93/1/24 محکوم شده لکن از پرداخت نفقه امتناع نموده است . تصویر دادنامه شماره 01570 - 93/6/23 حاوی محکومیت زوج بپرداخت نفقه از تاریخ 93/1/24 از قرار ماهی یک میلیون و پانصد هزار ریال که طی دادنامه شماره 01885 - 93/9/18 صادره از شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به مبلغ سه میلیون ریال افزایش یافته است ضمیمه گردید . در جلسه مورخ 94/3/18 وکیل زوجه اعلام نموده است زوج بابت نفقه بمبلغ سی و شش میلیون ریال محکوم گردید که علیرغم صدور حکم جلب امکان وصول نفقه وجود نداشته و عدم امکان الزام زوج محرز شده است ص 40 با ارجاع به داوری توفیقی جهت اصلاح ذات البین حاصل نشده است تصویر دادنامه شماره 0945 - 94/6/15 حاوی حکم قطعی بر ردّ تمکین ضمیمه است ص 73 تصویر دادنامه حاوی حکم اعسار زوج از پرداخت نفقه و تقسیط آن ضمیمه است ص 82 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی سبزوار طی دادنامه شماره 01742- 94/11/11 با این استدلال که امکان وصول نفقه بطور اقساطی و از محل توقیف حقوق کارمندی زوج ممکن می باشد شرط را محقق ندانسته و حکم به رد دعوی خواهان صادر نمود . تجدیدنظرخواهی زوجه در شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی رسیدگی و طی دادنامه فرجام خواسته رأی بدوی تأیید شده است . دایره اجرای احکام طی نامه شماره 0377 - 95/3/27 اعلام نموده است محکوم علیه نسبت به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 93/1/24 و بنحو استمرار از قرار ماهیانه سه میلیون ریال و با عنایت به اینکه محکوم علیه 12 قسط معوقه جمعاً 36/000/000 ریال نفقات معوقه داشته نسبت به تقدیم دادخواست اعسار اقدام که حکم به تقسیط نفقات معوقه از قرار ماهی یک میلیون ریال صادر که محکوم علیه تاکنون نسبت به پرداخت 42/000/000 ریال بابت نفقات جاریه اقدام و تاکنون نفقات معوقه (36/000/000 ریال ) پرداخت نگردیده است ص 151 فرجامخواهی زوجه به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع با قرائت گزارش آقای عزیزالله رزاقی بشرح ذیل اقدام به صدور رأی می گردد. رأی شعــــبه با توجه به اینکه بر اساس بند یک از شروط ضمن عقد هرگاه زوج بمدت شش ماه نفقه زوجه را پرداخت نکند و الزام وی به پرداخت نفقه ممکن نباشد زوجه وکیل در مطلقه نمودن خود می باشد و بر اساس محتویات پرونده که نفقه زوجه از قرار ماهی سه میلیون ریال تعیین شده و زوج از پرداخت آن اعلام عجز و اعسار نموده و متعاقباً با پذیرش اعسار وی حکم به تقسیط آن به کمتر از میزان استحقاقی زوجه صادر گردیده است عملاً عدم امکان الزام زوج به پرداخت نفقه مقرر زوجه ثابت گردیده و ناتوانی زوج و اثبات اعسار وی نافی حق مکتسب زوجه نمی باشد و از سوی دیگر حکم قطعی به رد تمکین نیز صادر شده لذا رأی فرجامخواسته مخدوش تشخیص دادنامه شماره 081 - 95/1/26 صادره از شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی مستنداً به بند ج ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی نقض رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع می گردد./ح مرتضی فاضل - رئیس عزیزالله رزاقی - مستشار