انتقال مورد معامله قبل از انفساخ قرارداد

خلاصهٔ رأی

انحلال و رفع اثر از قرارداد، نتیجه قهری انفساخ قرارداد است و نظر بر اینکه تا قبل از انحلال قرارداد، مشتری حق انتقال مورد معامله را به غیر داشته است، درصورت انتقال مورد معامله قبل از انفساخ، موضوع به منزله تلف (حکمی) آن است.

متن کامل

رأی دادگاه بدوی در این پرونده خواهان آقای ع.ق. فرزند ح. دادخواستی به طرفیت خواندگان 1- خانم الف.ع. فرزند ح. و 2- آقای ن.ع. فرزند ک. به خواسته ابطال مبایعه نامه شماره 071 مورخ 1390/12/25 فی‌ما‌بین خواندگان ردیف اول و دوم و فسخ مبایعه نامه شماره 67113 مورخ 1390/12/13 بین خواهان و خوانده ردیف اول هر دو راجع به یک واحد آپارتمانی به پلاک ثبتی ... از اصلی مذکور مقوم بر 000،000،400 ریال و با احتساب هزینه دادرسی تقدیم دادگاه نموده است و برای اثبات مدعای خود به پرونده کلاسه 910052 منتهی به دادنامه شماره 9109972295300496 مورخ 1391/07/22 و پرونده کلاسه 910513 منتهی به دادنامه شماره 9209972295300438 مورخ 1392/6/30 هر دو صادره از شعبه سوم عمومی حقوقی کهریزک استناد نموده است. حسب محتویات این پرونده، اظهارات طرفین در جلسه دادرسی و محتویات پرونده‌های استنادی، خوانده ردیف اول طی یک برگ سند عادی (مبایعه‌نامه) شماره 67112 حقوق خود نسبت به یک قطعه زمین را به خواهان واگذار می‌نماید و به عنوان بخشی از ثمن این معامله در متن قرارداد قید می‌گردد که یک باب آپارتمان طی مبایعه‌نامه 67113 توسط خریدار زمین به فروشنده تسلیم می‌شود. متعاقباً در همان تاریخ(1390/12/13) مبایعه‌نامه شماره 67113 بین خواهان و خوانده ردیف اول تنظیم می‌گردد و در آن نیز قید می‌گردد که مبایعه‌نامه أخیر ناظر بر مبایعه‌نامه‌ی شماره 67112 است. خوانده ردیف اول نیز با کمی فاصله در تاریخ 1390/12/25 آپارتمان موصوف را طی مبایعه‌نامه‌ی عادی شماره 071 به خوانده ردیف دوم منتقل می‌نماید، سپس طی دادنامه شماره 9109972295300496 مورخ 1391/7/22 انفساخ معامله موضوع سند عادی شماره 67112 به لحاظ تحقق شرط فاسخ(پرداخت بخش دیگر ثمن در تاریخ معیّن) اعلام می‌گردد. حالیه خواهان مدعی است نظر به انفساخ قرارداد شماره 67112 که مربوط به انتقال یکی از عوضین است، عوض دیگر(آپارتمان) نیز باید مسترد گردد که مستلزم فسخ (انفساخ) قرارداد شماره 67113 است و در نتیجه انتقال این آپارتمان به خوانده ردیف دوم نیز باطل خواهد بود. با عنایت به موارد مشروحه، نظر بر اینکه انحلال و رفع اثر از قرارداد 67113 نتیجه قهری انفساخ قرارداد شماره 67112 است و نظر بر اینکه تا قبل از انحلال قرارداد شماره 67113، خوانده ردیف اول حق انتقال آپارتمان را به غیر داشته است و در زمان وقوع معامله موضوع قرارداد عادی شماره 071 معامله فی‌مابین خواهان و خوانده ردیف اول نسبت به آپارتمان همچنان باقی بوده است و انتقال اخیر(071) با این وصف به منزله تلف(حکمی) ثمن است، نظر بر اینکه بقاء و صحت معامله موضوع سند شماره 071 نافی حق خواهان در مطالبه قیمت آپارتمان نخواهد بود، لذا دادگاه دعوای خواهان را در بخش نخست وارد تشخیص نداده، ولی دعوای خواهان را نسبت به بخش دوم وارد تشخیص داده و مستنداً به مواد 2 و 198 و 515 و 519 و 520 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و ماده 338 و ملاک مواد 392،391،390 و ماده 682 قانون مدنی، حکم به بی‌حقی خواهان نسبت به خواسته ردیف نخست(ابطال مبایعه‌نامه071) و حکم به اعلام انفساخ(فسخ) و رفع اثر از قرارداد موضوع مبایعه‌نامه‌ی شماره 67113 (خواسته ردیف دوم) صادر و اعلام می‌گردد و در خصوص خسارت دادرسی حکم به محکومیت خوانده ردیف اول به پرداخت مبلغ 183000 ریال به عنوان هزینه دادرسی در حق خواهان صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ، قابل اعتراض و رسیدگی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران است. دادرس شعبه 3 دادگاه عمومی حقوقی کهریزک - حسینی وردنجانی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی خانم الف.ع. به‌طرفیت آقای ع.ق. نسبت به دادنامه شماره 179-1393/3/5 صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی بخش کهریزک مشتمل بر صدور حکم بر اعلام انفساخ(فسخ) و رفع اثر از قرارداد(مبایعه‌نامه) 67113-1390/12/13 بگونه‌ای نیست که صحت دادنامه مزبور را مخدوش نموده، موجب فسخ و بی‌اعتباری آن گردد؛ زیرا با توجه به رسیدگی‌های بعمل آمده و استدلال دادگاه بدوی و اینکه بر اساس دادنامه 496-1391/7/22 مبایعه‌نامه 67112-1390/12/13 فیمابین طرفین، منفسخ اعلام گردیده؛ لذا دادنامه یادشده خالی از اشکال و منقصت قانونی تشخیص و از حیث روند دادرسی بدون خدشه می‌باشد. بنابمراتب این دادگاه مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن رد تجدیدنظرخواهی، آن‌را تأیید می‌نماید. این رأی قطعی است. مستشاران شعبه 28 دادگاه تجدیدنظر استان تهران توکلی - نامدار