اثر ارائه دلیل جدید برای اثبات ادعا در مرحله فرجام خواهی

خلاصهٔ رأی

در دعوی طلاق به دلیل عسر و حرج زوجه، درصورتی که وی در لایحه فرجام خواهی دلیل جدیدی برای اثبات عسر و حرج خود مطرح کرده و حاضر به معرفی شهود جهت اثبات آن باشد، دیوان علیرغم تشخیص صحت رأی فرجام خواسته در زمان صدور، آن را جهت رسیدگی به دلیل جدید نقض کرده و برای انجام تحقیقات به مرجع صادرکننده رأی فرجام خواسته ارسال می کند.

متن کامل

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9309982164700239 شماره دادنامه : 9409970925600233 شعبه : شعبه چهل و یکم دیوان عالی کشور تاریخ : 1394/03/25-12:05 قاضی : محسن یکتن خدائی قاضی : محمد حسین ارجمند قاضی : عبدالعلی ناصح قاضی : علی رازینی خلاصه جریان پرونده در پی صدور دادنامه 258/93 صادره از این شعبه که در مقام فرجامخواهی آقای و. ت. از دادنامه 1049/93 صادره از شعبه محترم 47 تجدید نظر استان که مشعر بر تأیید دادنامه 93-425 صادره از شعبه 274 دادگاه محترم خانواده تهران که خواسته زوجه خانم م. ت. را از جهت تحقق عسر و جرح چون متکی به دلیل کافی بوده است و حاضر شده است از تمام حقوق ایام زوجیت با بذل آن در قبال طلاق صرفنظر نماید مستنداً به ماده 33 قانون حمایت خانواده و تبصره آن به زوجه اجازه داده است به یکی از دفاتر رسمی طلاق پس از قطعیت رأی نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید و در صورت امتناع زوج سردفتر به نمایندگی صیغه طلاق را اجرا نماید. که باتأیید این رأی و فرجام خواهی آقای و. ت. پرونده به این شعبه ارجاع که گزارش مشروحتن جریان دادرسی تا آن تاریخ توسط عضو ممیز در رأی فوق الذکر آمده است النهایه هیأت این شعبه با استدلالی که در رأی نموده است رأی صادره را واجد اشکالات شکلی از حیث نحوه عملکرد داوران پس از اعلام قبولی وکالت اینکه هیچ گونه توافقی بصورت مرضی الطرفینی در انتخاب آنان صورت نگرفته مع الوصف دادگاه با مرضی الطرفین داشتن داوران انتخابی و عدم رعایت آئین نامه دادرسی از سوی داوران که باید پس از جلسه رسیدگی دادگاه و در صورت عدم توقیف در اصلاح ذات البین که برای دادگاه محرز گردیده باشد عدم توفیق آنان نیز در اصلاح ذات البین حداقل با دو جلسه مذاکرات با زوجین محرز شده باشد تا موجبات اظهار نظر دادگاه در ماهیت خواسته طلاق که از سوی زوجه مطرح بوده است فراهم میگردید که دادگاه محترم بدوی به این اقدامات که مورد نظر متقین و شرع در رسیدگی به اینگونه خواسته ها بوده است معمول نگردیده و از طرفی در ماهیت نیز دادگاه محترم برای صدور حکم بر اثبات دعوی خویش بدون استناد به قرائن دلائل و اماراتی که موجب حصول علم برای وی شده است با توجه به علم حاصله خود انشاء رأی بر محکومیت زوج به طلاق نموده که این رأی مورد تأیید دادگاه محترم تجدید نظر شعبه 47 تجدید نظر استان حسب دادنامه فوق الذکر قرار گرفته که با توجه به اینکه نوع طلاق خلعی اعلام شده است و زوج با طلاق موافق نبوده است و دادگاه محترم تجدید نظر نیز در رأی خود تجدید نظر خواهی زوج را وارد ندانسته زیرا زوجه برای ادعای عسر و حرج کلیه مهریه خود را که شامل 313 عدد سکه بهار آزادی و یک شاخه نبات بوده بخشیده است بدون اینکه در مقام رسیدگی و بررسی صحت و سقم ادعای زوجه که مدعی سوء رفتار زوجه بوده و گفته است «در این مدت زندگی مشترک بارها زوج مشاجرات و توهین ها و اقدام به ضرب و شتم اینجانب نموده و با گذاشتن بالش روی صورتم با قصد خفه کردن که با خواهش و تمنا دست از خفه کردن من کشیده و من با خانواده ام تماس گرفته که با آمدن آنها از من عذرخواهی کرد و من ماندم ولی من بخاطر حفظ آبرویم شکایت نمی کردم ولی فردای آنروز شوهرم به وعده خود عمل نکرد»;. و خود او در جلسه ای که با خانواده و افراد فامیل و تجدید نظرخواه داشتیم و مذاکره شد قرار شد بصورت توافقی از یکدیگر با بخشیدن کلیه حق و حقوق خود جدا شویم که فردای آن روز هم خود عمل نکرد و از من مطالبه خسارت نیز میکرد. تحقیق بیشتری از جانب دادگاه محترم بعمل آمده باشد رأی صادره را هیأت این شعبه نقض و جهت رسیدگی به شعبه هم عرض ارسال داشته است هیأت شعبه محترم مرجوع الیه یعنی شعبه 24 تجدید نظر استان تهران نیز رأی خود را قبل از انجام اقدامات مورد نظر این شعبه بشرح دادنامه 2067/93 پس از بررسی اوراق پرونده با توجه به محتویات پرونده رأی صادره از دادگاه بدوی را در مقام تجدید نظر خواهی بعمل آمده از سوی و. ت. چون مستند بر اوراق موجود پرونده صادر نگردیده است نقض نموده است و تجدید نظر خواهی را وارد دانسته زیرا اولاً زوجه ادعای عسر و حرج را مستند به هیچ دلیلی نکرده است ثانیاً حرف بذل حقوق توسط زوجه دلیل بر عسر و حرج از بابت زوج یا تحقق شروط ضمن عقد ازدواج نمی باشد لذا این دادگاه با عنایت به مراتب یاد شده ضمن قبول دادخواست تجدید نظر خواهی رأی صادر شده دادگاه بدوی را با استناد به مواد 358 و 368 قانون آئین دادرسی مدنی نقض و با استناد به ماده 1257 قانون مدنی حکم به رد دعوی طلاق صادر و اعلام می کند. اکنون از این رأی زوجه بشرح دادخواست لایحه های فرجام خواهی که در موعد آنرا به دادگاه محترم تجدید نظر تقدیم کرده است فرجام خواهی به عمل آمده و با استناد شهادت شهود نقض رأی را خواستار شده و تأیید رأی بدوی را خواستار شده است. که هنگام شور متن دادخواست و لایحه وی با گزارش پرونده قرائت میشود . عضو ممیزهیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمد حسین ارجمند دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر صدور رأی شایسته مورد استدعاتدر خصوص دادنامه شماره93-2067 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه گرچه در حدود وضعیت موجود پرونده در تاریخ صدور رأی فرجام خواسته بر رأی صادره ایراد و اشکال مقایر باموازین شرعی و قانونی وارد نبوده است و موجب جهت نقض رأی موجودنبوده است لیکن در این مرحله از دادرسی که زوجه در لایحه مورخ 94/3/20 که پیوست پرونده است به دلیل جدیدی برای اثبات عسر و حرج خویش تمسک نموده است که برای کشف حقیقت انجام تحقیقات مورد نظر او که تحقیق از شهود وی است که حاضر شده است برای اثبات سوء رفتار و سوء معاشرت همسرش به دادگاه معرفی نماید مستفاد از ماده 199 قانون آئین دادرسی مدنی و بند ماده 371 ق . آ . د .م که استماع شهادت شهود وی زوجه در استشهادیه پیوست دادخواست موثر در تصمیمات قضائی در پرونده می باشد هیأت شعبه صرفاً از جهت انجام تحقیقات مذکور رأی فرجام خواسته را مستفاد از بند 5 ماده 371 قانون آئین دادرسی مدنی نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه محترم صادر کننده رأی منقوض ارسال تا پس از انجام تحقیق از شهود خواهان و استماع اظهارات آنان در جلسه رسیدگی با توجه به نتایج حاصله رأی مقتضی صادر فرمائید. شعبه 41 دیوانعالی کشوررئیس: علی رازینی مستشار : عبدالعلی ناصح عضو معاون : محسن یکتن خدائی