قانون ارث در ایران: سهمالارث وراث به زبان ساده
ارث مجموعهای از قواعد است که چگونگی تقسیم دارایی متوفی میان بازماندگان را مشخص میکند. قانون مدنی ایران در کتاب مواریث، وراث را در طبقات و درجات مختلف دستهبندی کرده و سهم هر یک را تعیین کرده است.
طبقات ارث وراث در سه طبقه قرار میگیرند: طبقهٔ اول پدر، مادر، فرزندان و نوادگان؛ طبقهٔ دوم اجداد و برادران و خواهران؛ طبقهٔ سوم عمو، عمه، دایی و خاله. تا زمانی که حتی یک نفر از طبقهٔ مقدم زنده باشد، طبقهٔ بعد ارث نمیبرد. همسر (زوج یا زوجه) در کنار همهٔ طبقات ارث میبرد و با وجود سایر وراث محروم نمیشود.
سهم همسر سهم زوجه در صورت داشتن فرزند یکهشتم و در نبود فرزند یکچهارم ترکه است. سهم زوج (شوهر) در صورت داشتن فرزند یکچهارم و در نبود فرزند یکدوم است. اگر متوفی بیش از یک همسر داشته باشد، همان یکهشتم یا یکچهارم میان آنها بهتساوی تقسیم میشود.
سهم فرزندان اگر متوفی فقط فرزند پسر داشته باشد، باقیماندهٔ ترکه بهتساوی میان آنها تقسیم میشود. در صورت وجود پسر و دختر، سهم پسر دو برابر دختر است (برای پسر دو سهم و برای دختر یک سهم).
سهم پدر و مادر هر یک از والدین در صورت وجود فرزند برای متوفی، یکششم ترکه را بهعنوان فرض میبرند. در نبود فرزند، سهم آنها تغییر میکند و ممکن است بهصورت فرض و رد محاسبه شود.
حجب حجب یعنی محرومشدن یا کاهش سهم برخی وراث بهسبب وجود وراث دیگر. برای مثال وجود فرزند، سهم همسر و والدین را کاهش میدهد (حجب نقصانی).
مراحل عملی تقسیم ترکه ابتدا باید گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف اخذ شود. سپس دیون متوفی، هزینهٔ کفنودفن و وصایای او (تا یکسوم ترکه) کسر و باقیمانده میان وراث تقسیم میگردد. برای برآورد سریع سهم هر وارث میتوانید از ماشینحساب ارث استفاده کنید.
— — — این مطلب جنبهٔ آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ تخصصی وکیل نیست. برای اقدام در پروندهٔ خود حتماً با وکیل دادگستری مشورت کنید.