آیا رأی وحدت رویه 744 دیوان عالی کشور صرفا ً در مرحله
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/07/24
استعلام
آیا رأی وحدت رویه 744 دیوان عالی کشور صرفا ً در مرحله تحقیقات مقدماتی و تعیین مرجع صالح مجراست یا در مرحله اجرای احکام و تعیین مجازات اشد در راستای بند ث ماده 12 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری نیز باید اجرا شود؟ به عنوان مثال اگر دادگاه برای جرم » الف « 3 سال حبس و برای جرم » ب « یک سال حبس و 3 میلیارد ریال جزای نقدی تعیین نماید اگر رأی وحدت رویه فوق الذکر را در مرحله اجرا نیز جاری بدانیم در آن صورت مجازات جرم » الف « که حبس درجه 5 است اشد خواهد بود، اما اگر بگوییم این رأی وحدت رویه صرفا ً برای تعیین مرجع صالح می باشد د رآن صورت مجازات جرم » ب « که دارای جزای نقدی درجه یک است اشد خواهد بود.
نظریهٔ مشورتی
در تعدد جرائم تعزیری و اعمال مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 فقط » مجازات اشد « قابل اجرا است و تشخیص این که کدام مجازات اشد است به عهده دادگ اه صادرکننده حکم قطعی است. لذا اگر قاضی اجرای احکام نتواند » مجازات اشد « را تشخیص دهد باید از دادگاه صادرکننده حکم قطعی سوال کند و برای تشخیص مجازات اشد در محکومیت های متعدد تعزیری باید مجازات های هر یک از جرائم ارتکابی بر اساس شاخص های ماده 19 قانون پیش گف ته و تبصره های آن درجه بندی شده و مجازات مربوط به جرمی که از درجه بالاتر است، مجازات اشد محسوب می شود و کل مجازات هایی که به لحاظ ارتکاب همان جرم تعیین شده به عنوان مجازات اشد قابل اجرا خواهد بود و در موارد عدم امکان تشخیص مجازات اشد که احراز آن نیز در هر مورد به عهده قاضی مربوطه است با توجه به صراحت تبصره 3 ماده 19 قانون مذکور، مجازات حبس ملاک است. در خصوص رأی وحدت رویه شماره 744 مورخ 19/8/1394 هیأت عمومی دیوان عالی کشور که در استعلام به آن اشاره شده است، رأی وحدت رویه مذکور، همان طور که در متن آن تصریح شد ه ...» در مواردی که مجازات بزه حبس توأم با جزای نقدی تعیین گردیده کیفر حبس، ملاک تشخیص درجه مجازات و صلاحیت دادگاه است « ، صرفا ً ناظر به مواردی است که مجازات بزه حبس توأم با جزای نقدی است و قابل تسری به سایر موارد نیست؛ بنابراین، چنانچه جرمی فقط دارای مجازات حبس و جرم دیگر دارای مجازات حبس و جزای نقدی باشد، باید درجه هر یک از این مجازات ها بر اساس شاخص های ماده 19 قانون یادشده و تبصره های آن مشخص و هر کدام که در درجه بالاتری قرار گیرد، مجازات اشد محسوب می شود و در مرحله اجرا نیز نسبت به مجازات های مورد حکم به همین نحو عمل می شود. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه