به استحضار می رساند در اجرای اصل پنجاه و سوم قانون اساسی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/05/24
استعلام
به استحضار می رساند در اجرای اصل پنجاه و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ماده 124 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 با اصلاحات بعدی و بند 5 ماده 26 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ) 2 ( مصوب 1393 ، کلیه دریافت های دولت در ح ساب های خزانه داری کل کشور متمرکز و کلیه حساب های تمرکزی دستگاه های اجرایی به نام خزانه داری کل کشور افتتاح می شود. توضیح آنکه، به مو جب ماده 37 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 با اصلاحات بعدی مسوولیت حصول صحیح و به موقع درآمد بر عهده بالاترین مقام دستگا ه اجرایی می باشد؛ بر این اساس تمامی دعاوی حقوقی مربوط به وصول منابع از جمله چک نیز تا وصول واریز به حساب های خزانه داری کل کشور بر عهده دستگاه وصول کننده درآمد است. با عنایت به مراتب یادشده و از آنجا که در گواهی های عدم پرداخت صادره بابت چک های تحویلی به ا داره کل بازرگانی سازمان صدا و سیما، وزارت امور اقتصادی و دارایی )خزانه داری کل کشور( به عنوان ذی نفع و دارنده حساب قید می شود و به همین سبب دعاوی مطروحه از سوی این سازمان به سبب ذی نفع ندانستن سازمان مردود می شود، خواهشمند است در خصوص موضوع بررسی و اعلام ن ظر فرمایید.
نظریهٔ مشورتی
با توجه به قسمت اخیر ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و تعریف دارنده چک به عنوان کسی که چک در وجه او صادر یا به نام وی پشت نویسی شده و یا حامل چک در مورد چک های در وجه حامل و قائم مقام آنان و با عنایت به مواد 4 و 5 این قانون )اصلاحی 1397 ( و بیان تکلیف بانک به صدور گواهی عدم پرداخت دارای کد رهگیری به نام دارنده چک، در فرض سوال که در اجرای بند 5 ماده 26 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخش ی از مقررات مالی دولت ) 2 ( مصوب 1393 ، دریافت های سازمان صدا و سیما در حساب های خزانه داری کل کشور متمرکز شده و حساب های تمرکزی آن سازمان به نام خزانه داری کل کشور افتتاح شده است و سازمان صدا و سیما به عنوان وصول کننده منابع، صاحب حساب تلقی نمی شود، آ ن سازما ن دارنده چک وفق مقررات صدر الاشاره نمی باشد و گواهی نامه های عدم پرداخت نیز به نام خزانه داری کل کشور صادر می شود و هرگونه اقامه دعوا یا درخواست صدور اجراییه وفق ماده 23 )اصلاحی 1397 ( قانون صدور چک با خزانه داری کل کشور است. بنا به مراتب فوق، در فرض سوال باید با تعامل بانک ها و خزانه داری کل کشور نگارش متن چک و صدور گواهی عدم پرداخت آن به گونه ای باشد که صدا و سیمای جمهوری اسلامی به عنوان ذی نفع در مطالبه چک درج شود و مادامی که چنین رویه ای اتخاذ نشود، صرف حکم مقرر در ماده 27 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 با اصلاحات بعدی موجب نخواهد شد تا به رغم درج خزانه داری کل کشور به عنوان دارنده چک در گواهی عدم پرداخت، دستگاه اجرایی دیگری بتواند به عنوان اصیل برای وصول آن اقامه دعوا کند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه