با عنایت به تعارض در برداشت از ماده یک قانون مجازات استفاده

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/11/08

استعلام

با عنایت به تعارض در برداشت از ماده یک قانون مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز در خصوص این که آیا امکان صدور حکم به محکومیت متهم به پرداخت خسارت اعلامی از سوی یکی از ادارات موضوع قانون اخیرالذکر )به فرض اداره آب و فاضلاب( در مرحله کیفری بدون طرح دعوا و تقدیم دادخواست وجود دارد یا این که نیازمند تقدیم دادخواست است، خواهشمند است اعلام نظر فرمایید.

نظریهٔ مشورتی

نظر به این که ضرر و زیان ناشی از جرم و صدور حکم به جبران آن، از حیث ماهیت مجازات محسوب نمی شود و مطالبه آن عنوان دعوای حقوقی دارد و با عنایت به قاعده کلی مذکور در ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم را مستلزم رعایت تش ریفات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 از جمله تقدیم دادخواست می داند، در فرض سوال، صدور حکم به پرداخت بهای خدمات مصرفی و جبران خسارت و سایر حقوق مربوطه موضوع ماده یک قانون مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب 1396 ، از این قاعده خارج نیست. همچنین تبصره ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون یادشده مصوب 28 / 5 / 1397 هیأت وزیران که دستگاه اجرایی مربوط را مکلف کرده است نسبت به طرح موضوع و پیگیری آن در مراجع قضایی حسب مورد از حیث پیگرد کیفری و حقوقی مرتکب )بویژه طرح دعوای مسوولیت مدنی مرتکب در جبران تمام یا بخشی از هزینه های خدمات مصرفی غیر مجاز و سایر خسارات و هزینه ها ی مربوط( اقدام کند، موید این دیدگاه است. رأی وحدت رویه شماره 582 مورخ 2 / 12 / 1371 هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز در همین راستا است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه