1 - با ت وجه به این که خواهان و خوانده زوجین
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1399/10/07
استعلام
1 - با ت وجه به این که خواهان و خوانده زوجین اذعان می دارند بهایی هستند و با توجه به وضعیت رابطه زوجیت ایشان وفق تبصره ماده 4 قانون حمایت خانواده آیا دادگاه خانواده صالح به رسیدگی می باشد یا خیر؟ 2 - با فرض احراز صلاحیت دادگاه خانواده در مقام رسیدگی با عنایت به تبصره ماده 4 قانون حمایت خانواده و اصول 13 - 12 قانون اساسی نیز مواد 5 - 6 قانون مدنی دادگاه با چه تکلیفی مواجه است؟ 3 - اگر دادگاه مجوز قانونی رسیدگی دارد آیا مقررات مربوط به نکاح و طلاق منعکس در قانون مدنی نیز قانون حمایت خانواده برای طرفین پرونده قابل اعمال است یا خیر؟ 4 - اگر دادگاه مجوز قانون رسیدگی ندارد در مواجه با خواسته چه تصمیمی می بایستی اتخاذ نماید؟ با این قید که در دادخواست علاوه بر خواسته بطلان نکاح دعوی ابطال اقرار نامه محضری و الزام ثبت احوال به ثبت واقعه نکاح نیز طرح شده توسط دادگاه صالح هر دو خواسته مت وقف تا تکلیف دعوی بطلان نکاح مشخص گردد.
نظریهٔ مشورتی
به موجب ماده 5 قانون مدنی » کلیه سکنه ایران اعم از اتباع داخله و خارجه مطیع قوانین ایران خواهند بود مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد « مطابق ماده 6 این قانون » قوانین مربوط به احوال شخصیه از قببیل نکاح و طلاق و اهلیت اشخاص و ارث در مورد کلیه اتباع ایران ولو اینکه مقیم در خارجه باشند مجری خواهد بود « و براب ر اصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی تنها اقلیت ¬ های دینی ش ناخته شده اند که در احوال شخصیه و تعلیمات دینی تابع آی ین خودشان هستند. بنابراین ایرانیانی که پیرو ادیان شناخته شده نیستند، در کلیه قوانین و مقررات از جمله احوال شخصیه تابع قوانین و مقررات کشور می باشند. بدیهی است ا حکام خاص مربوط به کفر و اسلام مانند ماده 881 قانون مدنی )عدم ارث کافر از مسلم و نیز به ارث رسیدن تمام میراث کافر به وارث مسلم وی( باید رعایت شود. بنا به مراتب فوق، اشخاص فرض استعلام از شمول تبصره ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 خروج موضوعی دارند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه