چنانچه عقد اجاره محل تجاری مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/10/18

استعلام

چنانچه عقد اجاره محل تجاری مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 و مستأجر دارای حق سرقفلی باشد، آیا با اتمام مدت قرارداد اجاره: الف - موجر می تواند به طرفیت مستأجر اجرت المثل ایام تصرف پس از سپری شدن مدت عقد اجا ره را مطالبه کند؟ ب - آیا تمدید خودکار عقد اجاره پس از سپری شدن مدت آن با همان شرایط اولیه توافق شده از آثار حق سرقفلی است؟ ج - در صورتی که تمدید خودکار عقد اجاره پس از سپری شدن مدت آن از شرایط مالکیت بر سرقفلی باشد، آیا دادخواست تعدیل اجاره بها ذیل قانون ر وابط موجر و مستأجر مصوب 1376 قابل استماع است؟ د - در صورت صلاحدید تعریف جامعی از حق سرقفلی ارائه فرمایید.

نظریهٔ مشورتی

الف - در فرض سوال، چنانچه موجر به رغم سپری شدن مدت اجاره تقاضای تخلیه نکرده باشد، موضوع مشمول بخش اخیر ماده 501 قانون مدنی خواهد بود. ب - تمدید هر قراردادی؛ از جمله قرارداد اجاره فرض سوال، منوط به توافق طرفین است و صرف وجود سرقفلی با عنایت به مقررات مربوط؛ از جمله ماده 7 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 ، به خودی خود تمدید قرارداد را در پی نخواهد داشت. ج - در فرض سوال، تعدیل اجاره بها صر فا ً نسبت به اماکن تجاری مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 و در محدوده ماده 4 اصلاحی این قانون قابل پذیرش است و در قراردادهای مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 ، با توجه به آنچه در بند » الف « آورده شد، موضوعا ً منتفی است. د - ارائه تعریفی جامع ا ز سرقفلی آن گونه که در استعلام آمده است، از وظایف این اداره کل خارج است. با این وصف در بند اولا ً نظریه مشورتی شماره 729/1401/7 مورخ 10/8/1401 این اداره، اوصاف حق کسب یا پیشه یا تجارت و سرقفلی، تشریح و از هم تفکیک شده اند که تصویر آن جهت بهره برداری به پیوس ت ارسال می شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه