چنانچه بازپرس قرار جلب به دادرسی به اتهام قتل عمد صادر و
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1399/10/01
استعلام
چنانچه بازپرس قرار جلب به دادرسی به اتهام قتل عمد صادر و دادستان با نظر وی مخالفت و عقیده به قتل غیر عمدی داشته باشد و دادگ اه نیز در مقام حل اختلاف نظر دادستان را تائید نماید یا برگشت پرونده به شعبه بازپرسی وظیفه قانونی بازپرس چه می باشد؟ الف: آیا باید در خصوص قتل عمد قرار منع تعقیب صادر نماید و این قرار به شاکی ابلاغ شود و در صورت اعتراض شاکی پرونده برای رسیدگی به اعتراض به د قبل ادگاه کیفری دو ارسال شود و چنانچه در دادگاه تایئید گردد فرجام خواهی در دیوان عالی کشور بوده و نیازی نیست که بازپرس در خصوص قتل غیرعمدی اظهارنظر نماید و پس از تائید قرار منع تعقیب از سوی دیوان در این حالت دادسرا نسبت به موضوع قتل غیرعمدی تحقیق و بررسی نماید یا این که باید صرفا ً اتهام قتل غیرعمدی را به متهم تفهیم نماید و نیازی به صدور قرار منع تعقیب در خصوص اتهام قتل عمدی نمی باشد؟ ب: در فرض اگر جواب این باشد که بعد از رفع اختلاف توسط دادگاه و تائید نظر دادستان در خصوص غیرعمدی بودن قتل دیگر نظر دادگاه قط عی است و نیازی به صدور قرار منع تعقیب در خصوص قتل عمدی نمی باشد ح ال با توجه به این که شاکی قتل عمدی مطرح و بر عمدی بودن قتل اصرار نماید و حتی حاضر به اقامه شکایت بابت قتل غیرعمد و مطالبه دیه نمی باشد آیا در این بین به دلیل عدم صدور قرار منع تعقیب در خصوص ق تل عمد و در نت یجه از بین رفتن حق اعتراض شاکی که مدعی قتل عمد بوده حقی از وی از این حیث زایل نمی گردد.
نظریهٔ مشورتی
الف - در فرضی که بین دادستان و بازپرس در تشخیص نوع جرم )در فرض سوال، عمدی یا غیر عمدی بودن قتل( اختلاف شود و دادگاه مربوط )دادگاه کیفری دو( در مقام حل اختلاف، نظر دادستان مبنی بر غیر عمدی بودن قتل را تایید کند، بازپرس باید مطابق مواد 272 و 273 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، نسبت به صدور قرار جلب به دادرسی نسبت به اتهام قتل غیر عمدی اقدام کند و موجب قانونی جهت صدور قرار منع تعقیب نسبت به قتل عمدی ن می باشد. ب - در فرض استعلام، کیفرخواست باید بر اساس ماده 279 قانون فوق الذکر، توسط دادستان تنظیم و به دادگاه کیفری دو )دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام( ارسال شود و شکایت اولیای دم از حیث عمدی بودن قتل و اصرار بر این شکایت، تأثیری در ارسال پرونده به دادگاهی که دادستان بر اساس قانون جهت رسیدگی صالح می دا ند، ندارد. بدیهی است که وفق ماده 280 قانون صدر الذکر، عنوان اتهامی که در کیفرخواست ذکر می شود، مانع از تعیین عنوان صحیح قانونی توسط دادگاه نیست. بنابراین چنانچه دادگاه کیفری دو پس از انجام رسیدگی، معتقد به ارت ک اب بزه قتل عمدی توسط متهم باشد و یا اتهامی را که متوجه متهم است، قتل عمدی تشخیص دهد، باید قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری یک صادر کند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه