خواهان دعوایی به خواسته مطالبه قیمت روز مبیع به جهت مستحق للغیر

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/03/22

استعلام

خواهان دعوایی به خواسته مطالبه قیمت روز مبیع به جهت مستحق للغیر درآمدن آن مطرح کرده است؛ خواهان خود نیز ملک را به ید بعدی فروخته است و بین خواهان و ید بعدی قراردادی وجود دارد که در صورت مستحق للغیر در آمدن مبیع، خریدار )ید بعدی( یک میلیارد تومان وجه التزام دریافت کند؛ این مبلغ را نیز ید بعدی دریافت کرده است. حال خواهان به طرفیت ید قبلی که از وی ملک را خریده است، دعوای مطالبه قیمت روز مبیع به جهت مستحق للغیر درآمدن آن به استناد رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1 / 4 / 1400 هیأت عمومی دیوان عال ی کشور را مطرح کرده است و خوانده نیز به استناد به قرارداد خواهان با ید بعدی، مدعی است صرفا ً به میزان وجه التزام یادشده )یک میلیارد تومان( مسوولیت دارد و نه قیمت روز مبیع. خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.

نظریهٔ مشورتی

در فرض سوال که ملکی مورد معاملات مت عدد قرار گرفته و به سبب مستحق للغیر درآمدن آن، آخرین خریدار به استناد وجه التزام مندرج در قرارداد با ید قبلی خود، این وجه را دریافت کرده است، با توجه به این ک ه مبنای رجوع به ید قبلی قاعده لاضرر است و مفروض آن است که خواهان خسارتی بیش از آنچه پرداخت کرده را متحمل نشده تا از ید قبلی مطالبه کند، وی استحـقاق مطالبه وجهـی را دارد که به عنوان غرامت )وجه التزام( به ید بعدی خود پرداخت کرده است. بدیهی است در فرض سوال، چنانچه خوانده به رغم مطالبه وجه از پرداخت استنکاف کند، موضوع مشمول ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگا ه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است و خواهان علاوه بر مبلغ پرداخت شده به ید بعدی، استحقاق دریافت خسارت تأخیر تأدیه را وفق عمومات خواهد داشت. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه