در دعوی مطروحه از سوی زوج به طرفیت زوجه مجهول المکان دایر

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1404/01/05

استعلام

در دعوی مطروحه از سوی زوج به طرفیت زوجه مجهول المکان دایر بر صدور گواهی عدم امکان سازش و با ادعای خروج زوجه از کشور به مدت طولانی )بیش از ده سال( و تکلیف قانونی برای دادگاه در ماده 29 قانون حمایت خانواده مبنی بر تعیین تکلیف حقوق مال ی زوجه، آیا زوجه با وصف ترک زندگی مشترک مستحق اجرت المثل ایام زوجیت می باشد یا خیر؟

نظریهٔ مشورتی

وفق تبصره )الحاقی 1385 ( ماده 336 قانون مدنی، استحقاق زوجه بر اجرت المثل کارهای انجام گرفته در ایام زوجیت، فرع بر آن است که دادگاه احراز کند زوجه در تمام یا بخشی از ای ام زندگی مشترک، به دستور زوج و با قصد تبرع، عهده دار انجام کارهایی شده است که شرعا ً بر عهده وی نبوده و عرفا ً برای آن کار اجرت المثل باشد. از سوی دیگر، الزام قانونی موضوع ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 مبنی بر تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه )از جمله حقوق ناشی از ایام زوجیت( فرع بر آن است که این حقوق با لحاظ مندرجات پرونده، قابلیت رسیدگی و احراز داشته باشد؛ بنابراین در فرض سوال که زوج مدعی مجهول المکان بودن ز وجه و خروج وی از کشور و ترک زندگی مشترک توسط وی برای مدت زمان طولانی است، در خصوص ایامی که دادگاه ا حراز کرده زوجه زندگی مشترک را ترک کرده است، استحقاق وی بر اجرت ًالمثل ایام زوجیت موضوعا منتفی است و دادگاه بر همین اساس باید در رأی خود در خصوص عدم استحقاق بر اجرت المثل این ایام تصری ح کند. بدیهی است در فرض سوال، چنانچه مدت زوجیت بیش از مدت ترک زندگی مشترک از سوی زوجه باشد، صرف ترک بعدی زندگی مشترک موجب اسقاط حق وی بر اجرت المثل کارهای انجام گرفته برای مدت زمان پیش از ترک زندگی مشترک نیست و دادگاه در صورت احراز انجام کارهای موضوع تبصره )الحاقی 1385 ( ماده 336 قانون مدنی و عدم اثبات تبرعی بودن آن از سوی زوج، اجرت المثل این ایام را تعیین و به محکومیت زوج به پرداخت آن رأی صادر می کند؛ در هر صورت، تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کنند ه است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه