نظر به این که یکی از اصول بنیادین در رسیدگی حقوقی به

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/06/19

استعلام

نظر به این که یکی از اصول بنیادین در رسیدگی حقوقی به دعاوی مدنی مطرح کردن آن به طرفیت افراد ذی نفع است، در مواردی خواهان جهت سهولت در کار به جای اخذ گواهی حصر وراثت با تنظیم استشهادیه ای خود یا برخی افراد را به عنوان وراث معرفی می کند و چه بسا افرادی را سهوا ً یا عمدا ً از قلم انداخته باشد و حتی با اخطار رفع نقص نیز همچنان به استشهادیه استناد می کند؛ با توجه ب ه رویه های متفاوت محاکم، آیا در چنین فرضی رسیدگ ی ماهوی امکانپذیر است یا آنکه باید با اتخاذ تصمیم شکلی قضایی یا دفتری پرونده مختومه شود؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، تقدیم دادخواست و اقامه دعوا به طرفیت وراث یا برخی از آنها و رسیدگی به آن منوط به ارائه گواهی حصر وراثت نیست و اگر برخی خواندگان ایراد عدم توجه دعوا مطرح نمایند، دادگاه به آن رسیدگی می کند؛ در هر حال رأی صادره تنها نسبت به آن تعداد از وراث که طرف دعوا قرار گرفته اند واجد اثر می باشد. همچنین در صورتی که دادگاه در توجه دعوا به برخی خواندگان و وراثت آنها تردید داشت ه باشد، با توجه به ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 می تواند هرگونه تحقیقی که در این خصوص لازم می داند؛ از جمله استعلام از اداره ثبت احوال را انجام دهد. ثانیاً، با عنایت به حکم مقرر در ذیل بند 2 ماده 304 قانون امو ر حسبی مصوب 1319 که در درخواست تقسیم ترکه، درج مشخصات ورثه و سهام هر یک را ضروری دانسته است، ارائه گواهی حصر وراثت ضروری است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه