با عنایت به بند 2 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1399/10/10
استعلام
با عنایت به بند 2 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در راستای رسیدگی توأمان باید سه رکن وحدت موضوع، وحدت سبب و وحدت اصحاب دعوی رعایت شود. با توجه به ماده 103 قانون، آیا ارکان مذکور در دعاوی که ارتباط کامل با دعوی طرح شده دارند نیز باید رعایت شود؟ به عبارتی چنانچه اصحاب دعوی در دو پرونده مستقل که با یکدی گر ارتباط کامل دارند متفاوت باشند، آیا دعاوی مذکور قابلیت رسیدگی توأمان دارد؟
نظریهٔ مشورتی
مطابق ماده 103 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 » اگر دعاوی دیگری که ارتباط کامل با دعوای طرح شده دارند در همان دادگاه مطرح باشد، دادگاه به تمامی آن ها یک جا رسیدگی می کن د « و به موجب ذیل ماده 141 قانون یادشده » بین دو دعوا وقتی ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک موثر در دیگری باشد. « ؛ بنابراین وحدت اصحاب دعوا جزو شرایط تحقق ارتباط کامل بین دو دعوا نیست و حکم مقرر در بند دوم ماده 84 ق انون یادشده و حکم ناظر بر آن در ماده 89 این قانون که در مقام تعیین تکلیف دعاوی مرتبط با فرض وحدت اصحاب دعوا می باشند، نافی آن نیست تا در صورت وجود ارتباط کامل بین دو دعوا با اصحاب متفاوت، دادگاه برابر اطلاق ماده 103 صدرالذکر اقدام کند و اثبات شیء نفی ماعدا نمی کند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه