در خصوص چک های ثبت نشده در سامانه بانک مرکزی )موسوم به

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1404/08/07

استعلام

در خصوص چک های ثبت نشده در سامانه بانک مرکزی )موسوم به سامانه صیاد(، خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید: 1 - آیا گیرنده و شخصی که چک در وجه وی صادر شده است، می تواند چک را از طریق ظهرنویسی با درج این عبارت که » کلیه حقوق این چک منتقل شد « و یا به طریقی غیر از ظهرنویسی و به موجب برگی جداگانه، به ثالث انتقال دهد؟ 2 - در صورتی که چک یاد شده قابلیت انتقال دارد، آیا و فق بند 3 ماده 292 و ماده 293 قانون مدنی تبدیل تعهد صورت گرفته و تضمین ها و تعهدات سابق به تعهد لاحق تعلق نخواهد گرفت؟ آیا تضمینات و تعهداتی که بین صادر کننده چک و گیرنده چک به ثبت نرسیده است؛ مانند آنکه، صادر کننده چک می بایست پس از تنظیم سند رسمی انتقال ن سبت به ثبت و کارسازی وجه چک اقدام کند و چنین سندی هنوز تنظیم نشده است، در رابطه صادر کننده و منتقل الیه )ثالثی که چک به وی منتقل شده است(، موثر است؟

نظریهٔ مشورتی

1 و 2 - اولاً، به موجب تبصره یک )اصلاحی 1400 ( ماده 21 مکرر )الحاقی 1397 ( قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ثبت چک در سامانه صیاد، شرط اعتبار و شمول قوانین مربوط بر چنین سندی است و در صورت عدم ثبت در این سامانه، چک ماهیت تجاری خود را از دست می دهد و دارنده نمی تواند از مزایای اسناد تجاری؛ از جمله ظهرنویسی استفاده کند و در چنین فرضی، ر وابط طرفین تابع ع مومات قانون مدنی است. ثانیاً، با توجه به بند پیش گفته، از آنجا که در فرض سوال چک در سامانه صیاد ثبت نشده است، ظهرنویسی آن به معنای مصطلح قانونی، امکان پذیر نیست و روابط طرفین در انتقال چک تابع عمومات قانون مدنی است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه