در خصوص اشخاصی که مشمول خدمت سربازی می باشند؛ اما به دلیل

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/05/05

استعلام

در خصوص اشخاصی که مشمول خدمت سربازی می باشند؛ اما به دلیل تأخ یر عمدی و بدون عذر موجه در اعزام به خدمت سربازی غایب محسوب می شوند، خواهشمند است اعلام فرمایید اولاً، با توجه به ماده 58 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1363 و بند 2 این ماده، منظور قانون گذار از مراجع صالح قضایی چیست؟ ثانیاً، با توجه به اینکه قانون گذار درجه جرم و میزان مجازات را مشخص نکرده و صرفا ً رفتار ارتکابی را جرم انگاری کرده است، آیا شخص غایب از حیث تعقیب و تعیین مجازات مشمول قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 69 این قانون می شود؟ یا آن که مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 است؟ ثالثاً، چن انچه مرتکب را باید مطابق قانون مجازات اسلامی مورد تعقیب و مجازات قرار دهیم، با توجه به این که میزان مجازات مشمول تبصره 3 ماده 19 این قانون می شود؛ )از حیث عدم انطباق با بندهای هشت گانه ماده 19 (، آیا بزه ارتکابی درجه هفت محسوب و وفق ماده 340 قانون آیین دادر سی کیفری مصوب 1392 ، در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری 2 است یا این که مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 بوده و درجه شش محسوب می شود؟ رابعاً، چنانچه بزه موصوف مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 است رسیدگی به آن در صلاحیت دادسرای نظامی است یا دادسرای عمومی؟ اگر در صلاحیت دادسرای عمومی است، مجازات آن با کدام یک از مواد قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 منطبق است؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، با توجه به ماده یک قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 ، دادگاه های نظامی به جرایم مربوط به وظایف خا ص نظامی و انتظامی کلیه » افراد نظامی « رسیدگی می کنند وکارکنان وظیفه، طبق بند » و « همین ماده ازتاریخ شروع خدمت تا پایان آن، فرد نظامی محسوب می شوند و مادام که شروع به خدمت نکرده، فرد نظامی تلقی نمی شوند و رسیدگی به جرایم ارتکابی آنان، از جمله عدم معرفی مشمولی ن خدمت وظیفه عمومی د ر مهلت یا موعد مقرر قانونی به عنوان غایب و ارتکاب بزه غیبت از خدمت سربازی به عهده مراجع قضایی عمومی است و با توجه به اینکه بزه موضوع بند 2 ماده 58 قانون خدمت وظیفه عمومی نیز قبل از شروع به خدمت تحقق می یابد و مرتکب در زمان ارتکاب، فرد نظ امی محسوب نمی شود و در حقیقت بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی است که مقنن، مرتکب آن را به عنوان فراری محسوب نموده است، در مراجع قضایی عمومی مورد رسیدگی قرار می گیرد و مجازات فرار از خدمت هم در مواد 59 و 60 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تعیین شده است؛ لذا مجاز ات مرتکبین بزه موضوع بند 2 ماده 58 اصلاحی قانون خدمت وظیفه عمومی نیز مطابق همین مواد تعیین می شود. ثانیاً، با توجه به آنچه در بند اولا ً آورده شد، ترتیب رسیدگی به بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی موضوع بند 2 ماده 58 قانون خدمت وظیفه عمومی 1363 ، مطابق با آیین نام ه اجرایی این قانون می باشد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه