در فرض آنکه محکوم علیه در پرونده به مجازات حبس، جزای نقدی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/02/13
استعلام
در فرض آنکه محکوم علیه در پرونده به مجازات حبس، جزای نقدی و رد مال در جرم تعزیری محکوم شده است، با توجه به اعلام بهداری زندان و پیرو آن پزشکی قانونی وی به بیماری جسمی مبتلا بوده و اجرای مجازات موجب تشدید بیمار ی وی می شود و محکوم علیه توانایی تحمل حبس را ندارد و قاضی اجرای احکام کیفری پس از احراز بیماری محکوم عل یه و مانع بودن آن پرونده را در راستای ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به دادگاه صادرکننده رأی قطعی ارسال و مجازات حبس به جزای نقدی تبدیل می گر دد. الف - چنانچه در فرض فوق محکوم علیه از پرداخت جزای نقدی استنکاف نماید و اقدامات اجرای احکام کیفری در راستای اعمال ماده اخیرالذکر منتج به شناسایی مال جهت وصول جزای نقدی جایگزین حبس نشود، آیا بازداشت وی در اجرای بند » ب « مقرره قانونی مذکور دارای مجوز قانونی است؟ ب - آیا امکان حبس وی در راستای اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی وجود دارد؟
نظریهٔ مشورتی
1 و 2 - چنانچه اجرای مقررات ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 بر اساس بند » ب « این ماده منتهی به حبس بدل از جزای نقدی محکوم علیه شود ، در این صورت با توجه به این که تبدیل مجازات مندرج در حکم محکومیت اولیه به جزای نقدی نسبت به محکوم علیه با فلسفه وضع ماده 502 قانون یادشده که جلوگیری از تحمیل آثار و عوارض جسمی و روحی علاوه بر نفس محکومیت )مجازات(، سازگاری نداشته و مناسب نمی باش د، بنابراین قاضی اجرای احکام کیفری باید جهت اعمال مجدد مقررات قسمت دوم ماده 502 قانون پیش گفته و تبدیل مجازات جزای نقدی به مجازات مناسب دیگر یعنی مجازات قابل اجرا نسبت به محکوم علیه نظیر محرومیت از حقوق اجتماعی یا مجازات جایگزین حبس و سایر مجازات های تکمیلی که موجب ت شدید وضعیت بیماری محکوم علیه و یا وخامت حال او نشود، پرونده را به دادگاه مربوطه ارسال و تقاضای تبدیل مجازات کند و حبس چنین محکومی در اجرای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 نقض غرض و فاقد وجاهت قانونی است؛ تبصره 2 ماده 3 قانون پیش گفته موی د این استنباط است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه