در صورتی که در زمان حیات مورث، یکی از وراث یک قطعه
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/04/15
استعلام
در صورتی که در زمان حیات مورث، یکی از وراث یک قطعه ملک را به عنوان حصه خود از ترکه دریافت و به موجب سند عادی اقرار کرده باشد که ملک مذکور را به عنوان سهم الارث دریافت کرده و حقی بر ماترک ندارد، آیا پس از فوت مورث، ارا ئه سند مذکور توسط یکی از وراث در دعوای تقسیم ترکه به دادگاه واجد آثار حقوقی است؟
نظریهٔ مشورتی
اولاً، با توجه به آمره بودن قواعد ارث و تحقق ارث به موت حقیقی یا فرضی و استقرار مالکیت ورثه نسبت به ترکه پس از ادای حقوق و دیون متعلق به ترکه )از جمله موضوع مواد 867 ، 868 و 870 قانون مدنی و ماده 225 قانون امور حسبی مصوب 1319 ( و به جهت عدم تحقق عنوان ترکه بر دارایی زمان حیات فرد، دریافت حصه توسط یکی از وراث احتمالی به عنوان سهم الارث و اسقاط حق بعدی وی بر سهم الارث فاقد اثر حقوقی است. ثانیاً، در فرض سوال احراز صحت توافق و تفسیر آن بر عهده مرجع رسیدگی کننده است و در هر حال چنانچه احراز شود توافق یاد شده فاقد اثر حقوقی است، مطالبه سهم الارث از سوی متعهد فرض سوال با منع قانونی مواجه نیست؛ هر چند حسب مورد عین، مثل و یا قیمت مالی که این فرد در زمان حیات مورث به عنوان سهم الارث گرف ته است، جزو دارایی های حین فوت مورث تلقی و سهم الارث وراث بر این مبنا محاسبه می شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه