در مواردی که شهرداری طرحی را بدون رعایت مقررات قانونی لایحه قانونی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/04/31

استعلام

در مواردی که شهرداری طرحی را بدون رعایت مقررات قانونی لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری ها مصوب 1370 و بدون این که بهای ملک را به مالکان پرداخت کند، اجرا نموده و ملک را تصرف می نماید و سپس مالک، ملک را به شخص ثالثی منتقل می کند و این شخص ک ه سند رسمی ملک به ن ام وی تنظیم شده است با طرح دعوا بهای ملک را از شهرداری مطالبه می کند، آیا صدور حکم بر محکومیت شهرداری به پرداخت بهای ملک در حق خواهان )به عنوان مالک فعلی ملک(، دارای توجیه قانونی و شرعی است؟ توضیح آنکه در مواردی نیز شخص ثالث، ملک را از طریق مزایده در فراین د اجرای احکام مدنی خریداری کرده است.

نظریهٔ مشورتی

در فرض سوال که دستگاه اجرایی )شهرداری( بدون رعایت مقررات قانونی حاکم؛ از جمله ترتیبات مقرر در لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری ها م صوب 1370 ، مبادرت به تصرف اراضی و اجرای طرح نموده است، موضوع تابع غصب مال و احکام مترتب بر آن است و بر این اساس، مالک یا قائم مقام قانونی وی می تواند به سبب ممکن نبودن رد ع ین )ذیل ماده 311 قانون مدنی( و در اجرای مواد 316 و 317 قانون مدنی، بهای ملک را مطالبه کند و در فرض سوال مالک فعلی که با تنظیم سند رسمی مالکیت به وی انتقال یافته است، ذی سمت و ذی نفع در طرح دعوای مطالبه بهای ملک است و ملاک در مطالبه، مالکیت رسمی در زمان مطا لبه است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه