با توجه به مواد 204 و 213 و ... از قانون آیین

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/08/03

استعلام

با توجه به مواد 204 و 213 و ... از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که قانونگذار به مقام قضایی با رعایت شرایط قانونی اختیار احضار شاهد و یا مطلع و همچنین جلب داده است، آیا مقام قضایی در فرایند تحقیقات مقدماتی جهت کشف حقیقت و یا ک لا در خصوص احراز جرم توسط مشتکی عنه می تواند در صورت لزوم و ضرورت بدوا ً مشتکی عنه را به عنوان مطلع احضار کند و در صورتی که بعد از تحقیقات مشتکی عنه در مظ ان اتهام قرار گرفت در اجرای ماده 213 از قانون آیین دادرسی کیفری مجددا ً نامبرده را به عنوان متهم احضار ک ند؟ یا اینکه قضیه به نحو دیگری است بدین شرح که مشتکی عنه را نمی توان به عنوان مطلع احضار و سپس مجددا ً به عنوان متهم احضار و تفهیم اتهام کرد؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، مطابق ماده 204 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بازپرس می تواند در کلیه جرایم اعم از قابل گذشت یا غیر قابل گذشت شخصی را که حضور و تحقیق از وی برای روشن شدن موضوع ضروری است، به عنوان مطلع احضار کند؛ بنابراین تحقیق از مشتکی عنه که فعلا ً دلایل کافی بر توجه اتهام به وی وجود ندارد به عنوان مطلع و با رعایت حقوق ناظر به تحقیق از مطلعان از قبیل ماده 213 قانون یاد شده، فاقد اشکال قانونی است. ثانیاً، ماده 213 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ناظر به اشخاصی است که در پی احضار مقام قضایی با عنوانی غیر از متهم در مرجع قضایی حاضر می شوند و به دلالت این ماده، صرفا ً به شخصی می توان تفهیم اتها م کرد که به عنوان متهم احضار شده باشد؛ بنابراین اشخاصی از قبیل شاهد، مطلع و شاکی که در پی احضار مقام قضایی حاضر می شود، در صورتی که در مظان اتهام قرار گیرند به منظور حفظ حقوق دفاعی ایشان و داشتن فرصت لازم برای تدارک دفاع، باید با رعایت ماده یاد شده و به عنوان متهم برای وقت دیگری احضار شوند؛ البته متهمان جرائم مشهود تخصصا ً از شمول ماده یاد شده خارج می باشند. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه