1 - در خصوص ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری، آیا می
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/01/19
استعلام
1 - در خصوص ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری، آیا می شود مصداقی تصور کرد که خانواده بزه دیده راجع ب ه زیان معنوی مطالبه گر باشند؟ 2 - در جایی که موضوع مشمول مرور زمان تعقیب باشد، آیا برای تعیین تکلیف رد مال دادسرا باید در این ر ابطه تحقیقات خود را تکمیل کند که اگر موضوع محرز شد پرونده را برای صدور حکم به رد مال به دادگاه ارسال کند یا راهکار دیگری وجود دارد؟
نظریهٔ مشورتی
منظور از شاکی شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان قابل مطالبه شده است و براساس ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، ضرر و زیان های قابل مطالبه، اعم است از زیان های مادی و معنوی و منافع ممکن الحصول و بر اساس تبصره یک آن ماده، زیان معنوی عبارت از صدمات روحی و هتک حیثیت و اعتبار شخصی، خانوادگی یا اجتماعی است. با این وصف، در فرض سوال، همسر، پدر و مادر در جرائم منافی عفت می توانند در زمره شکات باشند. با عنایت به ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری و صدر ماده 113 قانون مجازات اسلامی اگرچه سقوط دعوای عمومی موجب سقوط دعوای خصوصی نیست؛ با این وجود در فرضی که در مرحله دادسرا به لحاظ شمول مرور زمان تعقیب قرار موقوفی تعقیب صادر شود، با عنایت به قسمت اخیر م اده 113 قانون مجازات اسلامی مدعی خصوصی باید دعوای خصوصی را در مرجع صالح )دادگاه حقوقی( اقامه کند؛ چه رد مال ذاتا ً ماهیت حقوقی دارد و صلاحیت مرجع کیفری استثناء است و فرض سوال از قسمت اخیر ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری خارج است و برای دادسرا تکلیفی متصور ن یست و به لحاظ عدم ارسال پرونده به دادگاه تکلیف دادگاه کیفری نیز منتفی است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه