1 - آیا پذیره موضوع آیین نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/07/03

استعلام

1 - آیا پذیره موضوع آیین نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی مصوب 10/2/1365 هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی به اراضی اوقافی دارای کاربری مسکونی یا تجاری فاقد اعیانی، تعلق می گ یرد؟ 2 - با توجه به ماده یک آیین نامه یادشده که عبارت »ً ابتدائا « را ذکر کرده است، چنانچه معاملات متعددی نسبت به ملک اوقافی انجام شده باشد، پرداخت پذیره بر عهده کدام فروشنده است؟ فروشنده اولیه یا آخرین فروشنده؟

نظریهٔ مشورتی

1 - اولاً، با توجه به ماده یک آیین نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی مصوب 10/2/1365 هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، به اراضی اوقافی فاقد اعیانی که با اعطای حق تملک اعیان جهت احداث واحد مسکونی، اداری، خدماتی و صنعتی دارای موافقت اصولی به اجاره واگذار می شود، پذیره تعلق می گ یرد؛ مگر آنکه نظر واقف بر عدم اخذ پذیره و یا اخذ پذیره به ن حو خاص باشد؛ دادنامه های شماره 2161 و 2162 مورخ 21/12/1397 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و دادنامه اصلاحی شماره 9709970905822161 مورخ 26/5/1398 همان مرجع و همچنین ماده 12 آیین نامه یادشده )الحاقی 31/4/1397 هیأت وزیران( موید این دیدگاه است. ثانیاً، با توجه ب ه قیود مندرج در ماده یک آیین نامه یادشده، چنانچه زمین موقوفه دارای کاربری مسکونی یا تجاری باشد و حق تملک اعیان جهت احداث واحد مسکونی، اداری، خدماتی و صنعتی اعطا نشده باشد، اخذ پذیره منتفی است. 2 - با توجه به ماده 2 آیین نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی مصوب 10/2/1365 هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، مستأجر عرصه ای که حق تملک اعیان داشته و احداث اعیان نموده است، مکلف است در صورت انتقال مورد اجاره به غیر، پانزده درصد مابه التفاوت ارزش فعلی عرصه موقوفه نسبت به زمان ایجار را به عنوان پذیره و به هنگام تنظیم سند اجاره به نغع موقوفه پرداخت کند و در نقل و انتقالات بعدی نیز این ترتیب رعایت می شود. این فروشنده )مستأجر( است که باید پذیره را به ترتیب فوق پرداخت کند و از عبارت » ً ابتدائا « مذکور در ماده یک این آیین نامه، نمی توان صرف اخذ پذیره از اولین فروشنده ر ا مستفاد دانست و به سبب تصریح ماده 2 آیین نامه، در تمامی نقل و انتقالات اخذ پذیره از مستأجر )فروشنده( با رعایت ترتیبات مذکور در این ماده ضروری است؛ مگر در انتقالات ناشی از ارث که وفق ماده 6 آیین نامه یادشده، طبقه اول وراث از پرداخت پذیره معاف هستند و یا در فرض اجرای ماده 12 همین آیین نامه. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه