هم انگونه که مستحضرید یکی از شرایط حفظ اعتبار گواهینامه ثبت علامت

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/07/15

استعلام

هم انگونه که مستحضرید یکی از شرایط حفظ اعتبار گواهینامه ثبت علامت تجاری، تمدید اعتبار آن برای بازه های زمانی ده ساله است که به موجب قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه آن می باشد و این مدت توسط مالک قابل تمدید است. از آنجا که در خصوص آثار عدم تمدید گواهینامه ثبت علامت تجاری در حقوق ایران، برخی ابهامات وجود دارد، خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید: 1 - در صورتی که مدت اعتبار علامت تجاری منقضی شده باشد، مطابق قانون ثبت اختراعات، طرح ها ی صنع تی و علائم تجاری مصوب 1386 و آیین نامه اجرایی آن مصوب 1387/11/1 ؛ اولاً، آیا ثبت همان علامت تجاری از طرف دیگران بلامانع است؟ ثانیاً، آیا می توان برای عدم تمدید ثبت علامت تجاری، به قوه قاهره استناد کرد و آیا این امر قابل پذیرش است؟ ثالثاً، چنانچه مدت اع تبار گواهینامه علامت تجاری سپری شده و دارنده گواهی اقدام به تمدید یا ثبت مجدد آن نکند و این علامت از سوی اشخاص دیگر به ثبت برسد، آیا مالک سابق علامت تجاری در طرح دعوای ابطال علامت تجاری، از نظر حقوقی » ذینفع « محسوب می شود و طرح این دعوا از سوی وی مسموع است؟ 2 - با توجه به بند » د « ماده 40 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 که مقرر داشته است: » مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن می باشد. این مدت با درخواست مالک آن برای دوره های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه مقرر، قابل تمدید است. یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می شود، برای پرداخت هزینه تمدید، با پرداخت جریمه تأخیر، در نظر گرفته می شود. « و ماده 131 آیین نامه اجرایی آن؛ بویژه تبصره ماده یادشده که بیان می دارد: » در صورت عدم درخواست تمدید ثبت ظرف مهلت یاد شده، امکان درخواست آن ظرف مهلت شش ماه پس از پایان اعتبار ثبت علامت، با پرداخت جریمه تأخیر به میزان نصف هزینه ثبت علامت وجود دارد، والا ثبت علامت از درجه اعتبار ساقط خواهد شد « ، ضمانت اجرای عدم تمدید علامت تجاری در مهلت های قانونی چیست؟ توضیح آنکه، در پاسخ ب ه پرسش فوق دو دیدگاه بین حقوقدانان و رویه قضایی وجود دارد؛ برخی به عدم سقوط حق دارنده علامت تجاری معتقدند و اعلام می دارند هر چند نظام ثبت علائم تجاری ایران مبتنی بر ثبت است؛ اما ثبت علائم تجاری تنها مبنای حمایت از علائم تجاری نمی باشد؛ بنابراین، در مواردی که مدت زمان حمایت از علامتی منقضی شود و مالک خواسته یا ناخواسته اقدام به تمدید آن نکند، این امر به معنی ساقط شدن تمامی حقوق متصوره برای مالک علامت تجاری و ابطال آن علامت نیست و علامت مزبور برای دیگران آزاد نمی شود تا قابل ثبت یا استعمال باشد. از طرفی مالک چنین علامتی در مقابل اشخاصی که اقدام به ثبت یا استفاده علامت تجاری وی نموده اند، با توجه به احتمال وقوع گمراهی عموم می تواند به قاعده منع رقابت نامشروع موضوع ماده 10 مکرر کنوانسیون پاریس استناد کند. گروه دوم به سقوط حق دارنده علامت تجاری قائل بوده و معتقد ند با سپری شدن مدت ثبت علامت تجاری و عدم تمدید بهموقع آن از سوی دارنده علامت تجاری، حق دارنده به طور کامل ساقط می شود و هر شخصی می تواند با ثبت همان علامت واجد حقوق انحصاری شود. 3 - آیا بین فرض سابقه استعمال و عدم استعمال مستمر از علامت، تفاوت است و آیا این امر می تواند موجد حق برای مالک سابق علامت باشد؟ توضیح آنکه، در خصوص پرسش فوق دو دیدگاه بین حقوقدانان و رویه قضایی وجود دارد؛ نخست. برخی به ایجاد حق برای مالک سابق علامت در صورت سبق استعمال مستمر از علامت معتقدند و اعلام می دارند چنانچه پس از سپری شدن مهل ت ده ساله و شش ماهه ارفاقی علامت تجاری، دارنده همچنان به استفاده خود ادامه داده باشد، نسبت به دیگران » حق تقدم « خواهد داشت و ثبت این علامت توسط اشخاص دیگر مغایر حقوق استفاده کننده آن است؛ لذا وی به دلیل سبق استعمال مستمر از علامت حق خواهد داشت تا ابطال گواه ی نامه ثبت علامت تجاری را از دادگاه درخواست کند. دوم. برخی به عدم ایجاد حق برای مالک سابق علامت در صورت سبق استعمال مستمر از علامت معتقدند و اظهار می دارند در این فرض، حقوق انحصاری مربوط به علامت تجاری » تنها با ثبت علامت تجاری « حاصل می شود و صرف سابقه استعم ال از علامت هر چند به صورت مستمر و طولانی باشد، موجد حقی برای مالک نیست؛ زیرا، انقضای اعتبار گواهینامه ثبت علامت و سپری شدن مهلت شش ماهه ارفاقی، نشان دهنده پایان حقوق دارنده گواهینامه می باشد؛ بنابراین، پس از سپری شدن مدت حمایت قانونی )مدت ده ساله و مهلت ا رفاقی شش ماهه(، دارنده علامت تجاری و دیگر اشخاص، هر دو می توانند برای ثبت علامت تجاری اقدام کنند و در ثبت علامت،

نظریهٔ مشورتی

1 و 2 - اولاً، با توجه به حکم مقرر در ماده 111 قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب 1403 و تب صره یک این ماده و ماده 131 آیین نامه قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1 / 11 / 1387 و ماده 149 قانون صدرالذکر در صورت عدم تمدید ثبت علامت تجاری ظرف مهلت های ده ساله و شش ماهه ارفاقی، ثبت علامت از درجه اعتبار ساقط است و حق انحصاری صاحب علامت تجاری، زایل می شود و اشخاص دیگر می توانند ثبت آن را به نام خود درخواست کنند. ثانیاً، با توجه به ملاک ماده 227 قانون مدنی، اصولا ً استناد به قوه قاهره برای عدم تمدید ثبت علامت تجاری قابل استماع است و تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است. ثالثاً، در صورت سپری شدن مهلت های مربوط به تمدید ثبت علامت تجاری و ثبت آن توسط اشخاص دیگر، مال ک سابق در طرح دعوای ابطال ثبت علامت تجاری، ذینفع است و در هر صورت، تشخیص ذینفعی امری موضوعی و بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است. 3 - در فرض سوال تأیید سبق استفاده از ع لامت تجاری تابع حکم مقرر در ماده 105 قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب 1403 و تبصره آن می باشد. 4 - نظر به اینکه علامت تجاری ثبت شده جزء دارایی های اشخاص تلقی می شود و حتی در فرض انحلال شرکت نیز باید در خصوص علامت تجاری ثبت شده شرکت نیز تعیین تکلیف شود؛ در ف رض سوال که هنوز امر انحل ال انجام نشده است، حقوق ناشی از ثبت علامت تجاری به قوت خود باقی است؛ در موارد عدم تمدید نیز موضوع مشمول پاسخ بندهای قبلی است. 5 - اظهار نظر در خصوص پرسش به کیفیت مطرح شده، از وظایف این اداره کل خارج است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه