آیا دعوای اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1404/01/20

استعلام

آیا دعوای اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به معامله مال غیر منقول؛ اعم از اسناد عادی و رسمی، جزو دعاوی مالی منقول محسوب می شود و یا آن که در زمره دعاوی مالی غیر منقول است؟ هزینه دادرسی این قسم از دعاوی به چه میزان است و معیار پرداخت آن )تقویم اعلامی خواهان یا ارزش معاملاتی مال غیر منقول( کدام است؟

نظریهٔ مشورتی

1 - تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است. بر این اساس، دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال معامله و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول )اعم از عادی و رسمی( جنبه مالی ندارد؛ زیر - تمیز دعاوی مالی و غیرمالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه مستقیم حاصل از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این صورت غیرمالی است. بر این اساس، دعوا به خواسته صدور حکم بر ابطال مع ام له و یا ابطال سند مربوط به معامله مال غیر منقول )اعم از عادی و رسمی( جنبه مالی ندارد؛ زیرا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد. 2 - با توجه به مراتب پیش گفته، هزینه دادرسی دعوای فرض سوال )اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله( وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ می شود. ا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد. 2 - با توجه به مراتب پیش گفته، هزینه دادرسی دعوای فرض سوال )اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله( وفق عمومات حاکم بر هزین ه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ می شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه