چنانچه خواسته خواهان مطالبه خسارت با جلب نظر کارشناس باشد و پس
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/07/17
استعلام
چنانچه خواسته خواهان مطالبه خسارت با جلب نظر کارشناس باشد و پس از ارجاع، کارشناس مبلغی را به عنوان خسارت تعیین کرده باشد و خواهان به نظریه کارشناسی معترض نباشد؛ اما با اعتراض خوانده و ارجاع به هیأت کارشناسان، هیأت مذکور مبلغ بیشتری را به عنوان خسارت برآورد کند، در چنین فرضی خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید: 1 - دادگاه باید بر اساس کدام نظریه کارشناسی مبادرت به صدور رأی نماید؟ 2 - آیا می توان تصور کرد ک ه پس از اعتراض یکی از اصحاب دعوا، نظریه کارشناسی به ضرر وی تمام شود؟ 3 - آیا عدم اعتراض خواهان به نظریه کارشناس واحد به منزله قبول وی نسبت به میزان اعلامی از سوی کارشناس است؟
نظریهٔ مشورتی
1 ، 2 و 3 - اولاً، در فرض سوال که دادگاه پس از اعتراض خوانده به نظریه کارشناس واحد موضوع را به هیأت سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع کرده است، مفروض آن است که این تصمیم با پذیرش اعتراض از حیث عدم انطباق نظریه اعلام شده با اوضاع و احوال محقق قضیه صورت گرفته و دادگاه نظریه کارشناس اول را به اعتبار یاد شده مردود تشخیص داده و موضو ع را به هیأت سه نفره ارجاع داده است؛ بنابراین پس از وصول نظریه هیأت کارشناسان، محلی برای ارزیابی مجدد نظریه کارشناس اول وجود ندارد و دادگاه با لحاظ انطباق یا عدم انطباق نظریه اخیر با اوضاع و احوال محقق قضیه اتخاذ تصمیم می کند. ثانیاً، پس از اعتراض به نظریه کارشناس، علی الاصول هیأت کارشناسان با توجه به جهات اعتراض و دیگر امور فنی و تخصصی اظهار نظر می نمایند؛ بر این اساس، اعلام نظر هیأت کارشناسان به ضرر معترض با لحاظ تمامی امور دخیل در موضوع کارشناسی، امری متصور است. ثالثاً، در فرض سوال عدم اعتراض خواهان به ن ظریه کارشناس لزوما ً به این معنی نیست که وی صرفا ً به همان میزان اعلامی از سوی کارشناس خود را محقق دانسته است؛ در هر صورت ارزیابی نظریه کارشناس از حیث انطباق یا عدم انطباق با اوضاع و احوال محقق قضیه و نیز احراز میزان استحقاق خواهان به موضوع خواسته، بر عهده م رج ع قضایی رسیدگی کننده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه