با توجه به صدر ماده 463 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ،
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/05/21
استعلام
با توجه به صدر ماده 463 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، آیا مسوولیت عاقله با لحاظ ماده 467 قانون مذکور بوده و صرفا ً مسوول پرداخت دیه جنایت های موضحه و بالاتر می باشد و نسبت به جنایات کمتر از موضحه؛ حتی اگر جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود، مسوول نخواهد بود یا عاقله مسئول پرداخت تمامی دیات، حتی کمتر از موضحه می باشد؟
نظریهٔ مشورتی
با عنایت به ماده 463 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، برای تحقق مسوولیت عاقله در پرداخت دیه، اولاً، جنایت ارتکابی باید از نوع خطای محض باشد؛ ثانیاً، جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود؛ ثالثاً، در صورت اقرار مرتکب به ارتکاب جنایت خطای محض، عاقله اظهارات او ر ا تصدیق کند؛ رابعاً، با توجه به تصریح در ماده 467 قانون پیش گفته، عاقله مکلف به پرداخت دیه جنایت های خطای محض کمتر از موضحه نیست. در واقع ماده مذکور، ماده 463 قانون مورد بحث را تخصیص زده است و عاقله قانونا ً مسوولیتی در پرداخت دیه جنایت های کمتر از موضحه ند ارد؛ حتی اگر جنایت با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه