چنانچه فردی با استفاده از کنار و لبه غیر برنده چاقو صدماتی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/02/13

استعلام

چنانچه فردی با استفاده از کنار و لبه غیر برنده چاقو صدماتی مثل کبودی به دیگری وارد کند، آیا در این فرض وجود چاقو موضوعیت داشته و متهم مطابق تبصره ماده 614 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات ( مصوب 1375 قابل مجازات به اتهام ایراد صدمه با چاقو است؟ یا اینکه ایراد جرح با چاقو ملاک است و اتهام متهم ایراد صدمه بدنی عمدی ساده است؟

نظریهٔ مشورتی

صرف نظر از تفاوت های صدر ماده 614 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 و تبصره آن از حیث نوع ضایعات وارده و میزان مجازات، باید در نظر داش ت صدر ماده ناظر به ایراد هر دو نوع » ضرب « و » جرح « بدون پیش شرط استفاده از » آلت خاصی « است، در حالی که تحقق مفاد تبصره مستلزم استفاده از » آلت ج رح « است؛ لذا جهت تحقق جرم موصوف در تبصره، هر دو شرط » استفاده از آلت جرح « و » ایجاد جرح در نتیجه استفاده از آلت جرح « لا زم است. تبصره ماده 614 قانون یاد شده اگرچه ناظر به صدر ماده است؛ اما تنها از » جرح « سخن گفته و » ضرب « را بیان نکرده است. بدیهی است که امکان توسعه حکم مذکور در تبصره به ضرب وجود ندارد. همچنین مراد از ذکر برخی آلت های تمثیلی ایجاد کننده جرح در تبصره از باب غل به بوده و آنچه مطرح است، همان ایجاد جرح با آلت جرح است؛ وگرنه هر ابزاری از جمله چاقو ممکن است استعداد استفاده های مختلف را داشته باشد. مثلا ً چنانچه شخصی بتواند با استفاده از چاقو قفلی را باز کند، آثار » کلید « موضوع ماده 664 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصو ب 1375 ، بر این ابزار بار نمی شود؛ نتیجه اینکه شرط تحقق جرم موضوع تبصره ماده 614 قانون یاد شده آن است که » ابزار جرح « باعث ایراد جرح شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه