1 - نظر به اینکه رای وحدت رویه شماره 751 - 1395/5/5

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/02/26

استعلام

1 - نظر به اینکه رای وحدت رویه شماره 751 - 1395/5/5 صادره از هیئت عمومی دیوان عالی کشور عنوان داشته است: " نگهداری فی حد ذاته تجهیرات دریافت از ماهواره، داخل در عنوان قاچاق نیست و از حیث صلاحیت دادگاه، مشمول حکم مقرر در ماده 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 نمی باشد. " آیا می توان چنین است نباط کرد که: " سایر رفتارها یعنی قاچاق، حمل، عرضه و فروش تجهیزات دریافت از ماهواره منصرف از رای وحدت رویه مذکور است، فلذا از حیث صلاحیت، مشمول حکم مقرر در ماده 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 است؟ 2 - نظر به اینکه رای وحدت رویه شماره 751 - 1395/5/5ً صادره از هیئت عمومی دیوان عالی کشور صرفا در مقام بیان صلاحیت بوده است آیا می توان چنین استنباط کرد که " عنصر قانونی جرایم نگهداری، حمل و فروش تجهیزات دریافت از ماهواره، ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 است. " )به عبارت دیگر قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373/11/23 منسوخ شده است(؟

نظریهٔ مشورتی

1 - هر چند برابر رأی وحدت رویه شماره 751 مورخ 5/5/1395 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مرجع صالح برای رسیدگی به جرم نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره که به طور غیر قان ونی وارد کشور شده باشد، » دادگاه کیفری دو « است؛ با این حال به لحاظ تعریف » قاچاق کالا « در بند » الف « ماده 1 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات بعدی و همچنین تفکیک عنوان » قاچاق کالای ممنوع « از عناوین » نگهداری یا حمل یا فروش کالای ممنوع قاچاق « در ماده 22 این قانون، صرف حمل و یا فروش » کالای ممنوع قاچاق « از جمله » تجهیزات دریافت از ماهواره به طور غیر مجاز « از حیث صلاحیت مرجع رسیدگی از شمول ماده 44 قانون یاد شده خارج و طبق ماده 301 قانون آیین دارسی کیفری مصوب 1392 در صلاحیت دادگاه کیفری دو است؛ بد یهی است رسیدگی به اتهام » قاچاق کالای ممنوع « تجهیزات فرض سوال، مشمول مقررات ماده 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 می باشد. 2 - اولاً، ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 ناظر به تعیین مجازات مرتکب » قاچاق کالای ممنوع « و نیز نگهداری یا حمل یا فروش چنین کالایی است؛ بنابراین تجهیزات دریافت از ماهواره به طور غیر مجاز، که جنبه قاچاق داشته باشد مشمول ماده 22 قانون صدرالذکر است؛ ولی چنانچه تجهیزات دریافت از ماهواره مکشوفه جنبه قاچاق نداشته باشد، حمل و فروش و نگهداری غیر مجاز آن مطابق بند » الف « ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373 جرم بوده و قابل مجازات بر اساس همین قانون می باشد. ثانیاً، در خصوص نسخ قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373 با تصویب و لازم الاجرا شدن قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 ، با عنایت به این که در ماده 77 قانون قاچاق کالا و ارز که در مقام بیان برخی از قوانین و مقرراتی است که از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون منسوخ می باش ند، صرفا ً بند » ب « ماده 9 قانون ممنوع یت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره، منسوخ اعلام شده است که خود دلالت بر عدم نسخ این قانون به طور کلی است و در صورت وجود موارد مغایر بین دو قانون یاد شده، باید طبق قانون موخر )قانون قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 ( که آخرین اراده مقنن است عمل شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه