آیا دادگاه حقوقی در مقام رسیدگی به خواسته جبران زیان معنوی ناشی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/12/28
استعلام
آیا دادگاه حقوقی در مقام رسیدگی به خواسته جبران زیان معنوی ناشی از جرم، مجاز به صدور حکم به انتشار رأی دادگاه کیفری می باشد؟
نظریهٔ مشورتی
هرچند مستفاد از بند » ب « ماده 9 و قسمت اخیر ماده 10 ، ماده 14 و تبصره یک این ماده از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ماده 16 قانون پیش گفته با لحاظ مواد 1 ، 2 ، 3 و 10 قانون مسوولیت مدنی، در مواردی که مدعی خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان معنوی ناشی از جرم به دادگاه حقوقی مراجعه و دعوای مذ کور را در این دادگاه اقامه می کند، شیوه و چگونگی جبران آن )از جمله از طریق درج حکم در جراید( با مرجع قضایی است؛ با این حال مطابق مواد 12 و 13 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و » اصل قانونی بودن مجازات ها « حکم به مجازات یا اقدام تأمینی و تربیتی نباید از میزان و کیفیتی که در قانون یا حکم دادگاه مشخص شده است، تجاوز کند و از آن جا که انتشار حکم محکومیت کیفری مطابق بند » س « ماده 23 و بند » چ « ماده 20 و ماده 36 قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، یکی از اقسام مجازات ها )مجازات تکمیلی اختیاری یا اجباری( می باشد؛ بنابراین موارد لزوم یا جواز انتشار محکومیت قطعی، همان است که در قوانین مجاز شمرده شده است. بدیهی است که دادگاه حقوقی برای صدور حکم به مجازات اصولا ً فاقد صلاحیت ذاتی است و دادگاه کیفری نیز فقط در محدوده قانون چنین اجازه ای دارد. قابل ذکر است اگر متهم از اتهام انتساب ی تبرئه شود، انتشار حکم برائت قطعی وی مطابق ماده 512 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 انجام خواهد شد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه