در امور کیفری شرایط حصول امر مختوم چیست؟ آیا در صورت وحدت

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/10/13

استعلام

در امور کیفری شرایط حصول امر مختوم چیست؟ آیا در صورت وحدت موضوع و سبب و تعدد شکات در پرونده های مختلف، اعتبار امر مختوم وجود دارد؟ توضیح تکمیلی این که مثلا ً پرونده ای با موضوع کلاهبر داری تشکیل و منتهی به صدور حکم قطعی می شود و پس از مدتی مال باخته دیگری با همان موضوع و سبب، مبادرت به طرح شکایت کلاهبرداری می کند. آیا در این فرض اعتبار امر مختوم حکمفرما است؟

نظریهٔ مشورتی

1 - مستند به مواد 11 و 22 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، تعقیب متهم و اقامه دعوا از جهت جنبه عمومی جرم بر عهده دادستان است. در واقع در کلیه امور کیفری، شاکی اصلی دادستان است و بر این اساس، اگر متهم حسب شکایت شاکی محاکمه شده و در این خصوص حکم قطعی صادر شده باشد؛ چون طبق اصول حقوق کیفری، رسیدگی نسبت به رفتار مجرمانه صورت می پذیرد و نه عناوین مجرمانه اعلام شده از سوی شاکی؛ و از طرفی، یک شخص برای ارتکاب یک رفتار مجرمانه دو بار یا بیش از آن تعقیب نمی شود، ب نابراین طرح شکایت مجدد از سوی شاکی قبلی یا دیگر افراد ذی نفع نسبت به همان رفتار مجرمانه، موجب به جریان افتادن مجدد تعقیب کیفری نیست؛ بلکه به لحاظ وحدت شاکی )دادستان( و متهم، وحدت موضوع و وحدت سبب و در نتیجه حصول امر مختومه کیفری، نسبت به شکایت جدید به استناد بند » چ « ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری قرار موقوفی تعقیب صادر می شود. بدیهی است در صورت ورود خسارت، امکان مطالبه جبران آن از طریق دادگاه حقوقی برای دیگر زیان دیدگان ممکن خواهد بود. 2 - در مواردی که جرایم متعدد مانند کلاهبرداری از چند شخص واقع شده است، حق شکایت برای هر شاکی مفروض است و مطابق قواعد تعدد جرم اقدام خواهد شد. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه