در پرونده اعتراض به برگ تشیخص اراضی ملی مطروحه در شعبه ویژه

Question

در پرونده اعتراض به برگ تشیخص اراضی ملی مطروحه در شعبه ویژه موضوع تبصره یک ماده 9 قانون افزایش
بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 با اصلاحات، خواهان ها چند نفر )ورثه مالک( بوده و
دعوا را توسط وکیل مطرح کرده اند؛ پس از ارجاع پرونده به کارشناس رسمی و اظهارنظر وی، وکیل خواهان ها
به نظر کارشناس اعتراض و در این اثنا یکی از خواهان ها فوت می کند؛ اما وکیل و دیگر خواهان ها موضوع را به
دادگاه اطلاع نمی دهند و دادرسی با ارجاع امر به هیأت کارشناسان ادامه می یابد و در نهایت به استناد نظر هیأت
پنج نفره کارشناس ان رسمی دادگستری حکم بر بی حقی خواهان ها و تأیید برگ تشخیص منابع طبیعی صادر و در
دادگاه تجدیدنظر استان عینا ً تأیید می شود. اکنون ورثه خواهان متوفی با این استدلال که دادگاه بدوی مطابق ماده
105 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مکلف به توقف دادرسی بوده
است؛ اما به سبب عدم رعایت تکلیف قانونی از رأی صادره متضرر شده اند، دادخواست اعتراض ثالث نسبت به
رأی صادره تقدیم دادگاه تجدیدنظر نموده و در دادخواست اعلام داشته است که زمین مورد دعوا جزء منابع ملی
نیست و به نظر هیأت پنج نفره کارش ناسان معترض بوده و ارجاع امر به هیأت هفت نفره کارشناسان را درخواست
کرده اند. با توجه به مراتب یادشده، خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید:
1 - آیا در فرض سوال ورثه نسبت به رأی صادره ثالث تلقی می شوند؟
2 - در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا دادگاه می تواند در مقا م رسیدگی به اعتراض ثالث، با ارجاع امر به هیأت
هفت نفره کارشناسان بار دیگر به خواسته ای که در جریان دعوای اصلی مطرح بوده )اعتراض به ملی شدن زمین
مورد دعوا( به صورت ماهوی رسیدگی کند؟

اداره کل حقوقی قوه قضاییه · Accepted Answer

1 و 2 - اولاً، با فوت موکل، وکالت وکیل زایل می شود و در فرض سوال اقدامات انجام شده از سوی وکیل از
جمله تجدیدنظر خواهی وی از قبل متوفی موثر در مقام نیست و دادنامه صادره از دادگاه بدوی باید به ورثه
خواهان متوفی ابلاغ شود و حق اعتراض آنان نسبت به رأی صادره برابر ع مومات قانون آیین دادرسی مدنی باقی

است. حکم مقرر در مواد 47 و 337 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب
1379 موید این دیدگاه است.
ثانیاً، در فرض سوال در صورت تجدیدنظر خواهی ورثه خواهان متوفی، از آنجا که مفروض آن است که دادگاه
تجدیدن ظر سابقا ً نسبت به این اعتراض رسیدگی نکرده است، منعی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم وفق عمومات
ندارد. شایسته ذکر است ورثه خواهان متوفی در هر حال ثالث تلقی نمی شوند.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه

در پرونده اعتراض به برگ تشیخص اراضی ملی مطروحه در شعبه ویژه

استعلام

نظریهٔ مشورتی