در خصوص اموال ورشکسته که در رهن بانک قرار دارد و اداره

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/03/30

استعلام

در خصوص اموال ورشکسته که در رهن بانک قرار دارد و اداره تصفیه امور ورکستگی می بایست آن را به فروش برساند؛ در مورد فک رهن و چگونگی و زمان آن پرسش های زیر مطرح است الف - آیا پیش از انتشار آگهی مزایده باید فک رهن شود و یا پس از فروش و در زمان انتقال سند به نام خریدار؟ ب - آیا فک رهن با درخواست فک رهن از سوی اداره تصفیه امور ورکستگی خطاب به بانک مرتهن صورت می گیرد؟ در صورت استنکاف بانک چه باید کرد؟. آیا می توان مستقیما ً با دفترخانه تنظیم کننده سند رهنی در خصوص فک رهن مکا تبه کرد و آیا دفترخانه بدون حضور مرتهن حق ف ک رهن دارد؟

نظریهٔ مشورتی

جناب آقای دهقانی فیروزآبادی سرپرست محترم معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری کل استان یزد با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9030/3160/500 مورخ 1400/12/25 به شماره ثبت وارده 1771 مورخ 1400/12/28 ، نظریه مشورتی کمیسیون اج رای احکام مدنی و مفاد اسناد لازم الاجرای این اداره کل به شرح زیر اعلام می شود: الف و ب - با توجه به مواد 515 و 516 قانون تجارت مصوب 1311 که مقرر می دارد: » مدیر تصفیه می تواند در هر موقع با اجازه عضو ناظر طلب طلبکارها را پرداخت و مال مرهون را از رهن خارج نماید، همچنین می تواند بدون فک رهن با نظارت مدعی العموم )دادستان( مال را به فروش برساند و از محل فروش مال، طلب مرتهن را پرداخت کند « و با ع نایت به ماده 50 آیین نامه اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب 1318 وزیر دادگستری و بند 2 ماده 40 قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب 1318 که مقرر می دارد » در صورتی که اداره تصفیه قصد مزایده مال غیرمنقول مورد وثیقه را داشته باشد، با ارسال اخطاریه ای متضمن تاریخ ، ساعت و محل مزایده برای صاحب حق، مزایده را برگزار می نماید و پس از مزایده در یکی از دفاتر اسناد رسمی با حضور برنده مزایده و صاحب حق رهن و رئیس و یا کارمند اداره تصفیه، ضمن پرداخت حق صاحب رهن، انتقال ملک به خریدار صورت می گیرد « ، در فرض سوال چنانچه اداره ت صفیه بخواهد از محل وجوه حاصل از دارایی ورشکسته به غیر از مال مورد رهن، طلب صاحب حق رهن را پرداخت کند، پرداخت آن منوط به فک رهن یا مزایده مال مرهون نیست؛ در این حالت اداره تصفیه پس از پرداخت طلب بستانکاران، فک رهن را از بانک درخواست می کند و بانک مرتهن با ت وجه به دریافت طلب مکلف به فک رهن است و در صورت امتناع به دستور اداره تصفیه، دفترخانه از مال فک رهن می نماید؛ اما چنانچه اداره تصفیه بخواهد از محل مال مرهون، طلب مرتهن )طلبکار( را بدهد در صورتی که مال توسط مرتهن بابت طلبش تملک شود، اداره تصفیه در خصوص فک ره ن مواجه با تکلیفی ن یست و در فرض سوال بانک رأسا ً اقدام به فک رهن و سپس وفق مقررات و با حضور کارمند اداره تصفیه امور ورشکستگی در یکی از دفاتر اسناد رسمی، اقدام به تملک خواهد نمود؛ اما اگر مال به غیر مرتهن فروخته شود، مستفاد از ماده 50 آیین نامه یاد شده، مزای ده منوط به فک رهن نیست و فک رهن همزمان با انتقال ملک به برنده مزایده در دفترخانه اسناد رسمی صورت می گیرد و در صورتی که بانک )مرتهن( از فک رهن امتناع کند، به دستور اداره تصفیه امور ورشکستگی، دفترخانه از ملک فک رهن به عمل می آورد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه