نظر به اینکه وفق ماده 73 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ،

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/02/06

استعلام

نظر به اینکه وفق ماده 73 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، دادگاه در جرایم عمدی دارای مجازات قانونی بیش از یکسال در مقام تخفیف مجازات به کمتر از یکسال، از اعمال مجازات جایگزین حبس منع شده است. لذا چنانچه محکوم علیه در بزهی که دارای مجازات قانونی بیش از دو سال بوده، پس از اخذ رضایت از شکات و درخواست تخفیف مجازات از ناحیه محکوم علیه وفق ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری، مجازات محکوم علیه را به سه ماه حبس تعزیری یا کمتر از آن تبدیل و تخفیف دهد آیا این مجازات معینه از نظر قانونی صحیح می باشد یا اینکه با عنایت به تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی » موضوع ماده 6 قانون ک اهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 « امکان صدور حکم حبس به سه ماه یا کمتر از آن وجود نداشته و لزوما باید به حبس بیش از 91 روز حکم صادر یا حبس قانونی مندرج در دادنامه را به جزای نقدی متناسب با درجه مجازات قانونی تبدیل نماید؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی الحاقی 1399 که بیان می دارد » چنانچه در اجرای مقررات این ماده یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف می یابد، حکم به حبس کمتر از نود و یک روز صادر شود، به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می شود « ، ممنوعیت تعیین مجازات جایگزین حبس برای جرا یم عمدی با مجازات قانونی بیش از یک س ال حبس مذکور در ماده 73 قانون مجازات اسلامی را به عنوان قانون لاحق، نسخ ضمنی کرده است؛ بنابراین در صورتی که مرتکب جرم عمدی با مجازات قانونی بیش از یک سال حبس با برخوردار شدن از دو درجه تخفیف به حبس تعزیری درجه هشت محکوم شود، دادگاه مستند به تبصره ماده 37 قانون پیش گفته ملزم به تعیین مجازات جایگزین حبس است. ثانیاً، تبصره ذیل ماده 37 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 ً ناظر به مواردی است که مجازات قانونی جرم بیش از نود و یک روز حبس است و دادگاه با اعمال کیفیات مخففه )الزاما یا اختیاراً( حکم به حبس کمتر از نود و یک روز صادر کند؛ که در این صورت این مجازات به مجازات جایگزین مربوط )که مجازات قانونی آن ها حداکثر 3 ماه حبس است( تبدیل می شود. ثالثاً، با توجه به عبارت » یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف می یابد « مذکور در تبصر ه ماده 37 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 چنان چه در راستای اعمال ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری میزان مجازات حبس پس از اعمال تخفیف به کمتر از نود و یک رو کاهش یابد، اعمال تبصره ماده 37 قانون صدرالذکر ضروری است. روح اله رئیسی معاون اداره ک ل حقوقی قوه قضاییه