در خصوص مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت توسط زوجه، آیا مستند رسیدگی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/06/12

استعلام

در خصوص مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت توسط زوجه، آیا مستند رسیدگی به این خواسته ماده 265 قانون مدنی است و باید در این خصوص نیز اصل را بر عدم تبرع دانست و بدون ارائه دلیل و صرفا ً با مطالبه زوجه حکم به نفع وی صادر شود یا مطابق ماده 336 این قانون ارائه ادله اثبات ی به شرح مذکور در این ماده بر عهده زوجه است و دادگاه با بررسی ادله ابرازی اتخاذ تصمیم می کند؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، حکم مقرر در ماده 265 قانون مدنی ناظر بر دعوای استرداد مال است و به مطالبه اجرت المثل که ذیل مبحث چهارم از فصل دوم باب دوم قانون مدنی با عنوان » در استیفا « قرار می گیرد، ارتباطی ندارد و لذا در فرض سوال اجرت الم ثل ایام زوجیت از سوی زوجه، به سبب استیفای از عمل غیر و بر اساس تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی قابل مطالبه است. ثانیاً، از آن جایی که زوجه با هدف تداوم زندگی مشترک و استحکام بخشیدن به آن، امور منزل را انجام می دهد، سکوت وی در خصوص اجرت المثل در زمان انجام این کار را نمی توان حمل بر قصد تبرع وی تلقی کرد. ثالثاً، قانون گذار در تبصره ماده 336 قانون مدنی )الحاقی 23/10/1385 ( در مقام تغییر مدعی و منکر و تحمیل بار اثبات بر زوجه نبوده است. عبارت » با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود « مندرج در تب صره یادشده مفید این معنا نیست که بار اثبات بر عهده زوجه است؛ و از آن جایی که قانون گذار عبارت » اثبات کند « ر ا به کار نبرده است و وفق عمومات نافی را نفی کافی است، اثبات هر ادعایی از جمله ادعای تبرعی بودن اقدامات فرض سوا ل تابع عمومات و بر عهده مدعی )زوج( است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه