آیا عدم توجه دادگاه بدوی یا تجدیدنظر به مخدوش بودن عنصر روانی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/06/07

استعلام

آیا عدم توجه دادگاه بدوی یا تجدیدنظر به مخدوش بودن عنصر روانی و سوء نیت متهم، می تواند از جهات اعاده دادرسی مذکور در بندهای ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری باشد؟

نظریهٔ مشورتی

مطابق اصول سی و ششم و یکصد و شصت و نهم قانون اساسی و مواد 2 ، 10 ، 12 ، 13 و 18 قانون مجاز ات اسلامی مصوب 1392 ، هر رفتاری که صرفا ً در قانون برای آن کیفر تعیین شده باشد جرم محسوب می ¬ شود؛ به عبارت دیگر برای آن که رفتاری جرم محسوب شود لازم است اولاً، قانون ¬ گذار آن رفتار را به عنوان جرم پیش ¬ بین ی و برای آن کیفر مقرر کرده باشد )عنصر قانونی(؛ ثانیاً، ر فتار مجرمانه باید محقق شده باشد )عنصر مادی(؛ ثالثاً، تحقق رفتار مجرمانه همراه با قصد ارتکاب جرم یا تقصیر کیفری باشد )عنصر روانی(. بر این اساس، مستفاد از اصل یکصد و شصت و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد وظیفه دیوان عالی کشور در نظارت بر اجرای صح ی ح قوانین در محاکم، منظور قانون گذار از عبارت » عمل ارتکابی جرم نباشد « در بند » چ « ماده 474 و شق اول بند » ب « ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، فقدان هر یک از عناصر سه گانه فوق الاشعار است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه