چنانچه شخصی بر اساس مواد 146 و 147 قانون ثبت اسناد و

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/06/10

استعلام

چنانچه شخصی بر اساس مواد 146 و 147 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی موفق به اخذ رأی از هیأت حل اختلاف شود و ملک را به دیگران انتقال دهد و منتقل الیهم نیز در اجرای ماده 22 همین قانون سند مالکیت ملک را دریافت کنند؛ اما متعاقبا ً شخص دیگری، دعوای ابطال آن رأی را مطرح کند و رأی هیأت حل اختلاف ابطال شو د؛ اولاً، آیا ابطال اسناد منتقل الیهم که در ماده 22 یادشده سند مالکیت را اخذ کرده اند و در مواعد مقرر نیز اعتراضی به این امر نشده است، امکان پذیر است؟ ثانیاً، چنانچه در دعوای ابطال رأی هیأت یادشده منتقل الیهم حضور نداشته باشند و در خصوص آنها رأی هیأت ابطا ل نشده باشد، وضعیت حقوقی دعوای ابطال اسناد آنها به چه نحوی است؟ آیا باید در خصوص آنها نیز دعوای ابطال رأی هیأت مطرح شود؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، بین دعوای ابطال سند یا اعتراض به ثبت از حیث قابلیت یا عدم قابلیت استماع دعوا تفاوت است؛ زیرا، چنانچه سند در اجرای ثبت عموم ی موضوع قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی صادر شود، پس از سپری شدن مدت اعتراض، دعوای راجع به تضییع حق پذیرفته نخواهد شد و این دعوا مسموع نیست؛ اما چنانچه صدور سند در اجرای ثبت عمومی نباشد و در اجرای برخی الزامات قانونی؛ از جمله مو اد 147 و 148 همین قانون و یا قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی مصوب 1390 صادر شود، با توجه به قوانین موضوعه از جمله ماده 3 قانون اخیرالذکر سند مالکیت صادر می شود؛ اما این امر مانع از مراجعه متضرر به دادگاه نیست و این گونه دعاوی قابل استماع است. ثانیاً، در فرض سوال که سند مالکیت بر اساس رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده 148 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی صادر و این ملک توسط مالک به دیگران به نحو رسمی انتقال یافته است، با ابطال رأی هیأت حل اختلاف یادشده، د عوای بعدی مبنی بر ابطال اسناد مالکیت منتقل الیهم مسموع ا ست و از آنجا که رأی هیأت ابطال شده و فاقد حیات حقوقی است، برخلاف آنچه در فرض استعلام آمده است، نیازی به طرح دعوای مجدد به طرفیت منتقل الیهم، برای ابطال رأی این هیأت نیست. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه