مطابق ماده 231 قانون مجازات اسلامی » در موارد زنای به عنف

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/10/29

استعلام

مطابق ماده 231 قانون مجازات اسلامی » در موارد زنای به عنف و در حکم آن، در صورتی که زن باکره باشد مرتکب علاوه بر مجازات مقرر به پرداخت ارش البکاره و مهرالمثل نیز محکوم می شود و در صورتی که باکره نباشد، فقط به مجازات و پرداخت مهرالمثل محکوم می گردد. « حال سوال اینجاست که در فرض ماده مذکور، آیا جهت محکومیت متهم به پرداخت ارش البکاره و مهرالمثل به درخواست و مطالبه شاکیه نیاز است یا اینکه دادگاه حتی بدون مطالبه و درخواست شاکیه مکلف به اخذ تصمیم در خصوص آن ها می باشد؟

نظریهٔ مشورتی

ماده 231 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که از قوانین ماه وی است، تنها در مقام بیان این مطلب است که در موارد موضوع این ماده به مجنی علیها، مهر المثل و حسب مورد ارش البکاره تعلق می گیرد؛ بنابراین ماده مذکور در مقام بیان لزوم یا عدم لزوم تقدیم دادخواست در این موارد نیست؛ لذا با توجه به اینکه برابر ماده 449 قانون یا د شده، ارش، دیه غیر مقدر است و با عنایت به اینکه برابر ماده 14 همان قانون، دیه نوعی مجازات است و حکم به مجازات، به تقدیم دادخواست نیاز ندارد، لذا حکم به ارش البکاره نیز به آن نیاز ندارد؛ اما مطالبه و حکم به پرداخت مهرالمثل با عنایت به ماده 15 قانون آیین دا درسی کیفری مصوب 1392 مستلزم تقدیم دادخواست است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه