در صورتی که در قرارداد فروش مسکن حق هرگونه نقل و انتقال

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/04/18

استعلام

در صورتی که در قرارداد فروش مسکن حق هرگونه نقل و انتقال مبیع و واگذاری آن به غیر تا زمان حیات فروشنده از خریدار سلب شود: 1 - آیا چنین شرطی صحیح و قابل اجرا است؟ 2 - آیا این شرط انتقالات اجرایی که به اراده مدیون نیست را نیز شامل می شود؟ 3 - آیا فوت خریدار در وصول محکوم به از این مال موثر است؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، در فرض سوال که شرط عدم فروش مبیع تا زمان حیات بایع شده است، این شرط به معنی شرط عدم تملیک م بیع به خریدار و یا تأخیر در انتقال مبیع به وی نیست و نوعی سلب حق جزئی است که مغایرتی با حکم مقرر در ماده 959 قانون مدنی ندارد و صرفا ً شرطی خلاف مقتضای اطلاق عقد محسوب می شود و رعایت این شرط در نقل و انتقال های اختیاری الزامی است. ثانیاً، در خصوص انتقالات اجرایی به نظر می رسد باید بین فروض در دسترس بودن و یا نبودن مال دیگری از محکوم علیه )مال مطلق و غیر مقید( تفکیک قائل شد؛ زیرا در فرض نخست با توجه به ملاک ماده 53 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 ، به سبب مغایرت توقیف و فروش با حق مشروط له، این امر جایز نیس ت و در فرض دوم به لحاظ تعارض حق مشروط له با حق طلبکار )محکوم له( و تقدم حق فرد اخیر، اقدام به توقیف و فروش جایز است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه