با عنایت به ماده 103 قانون مجازات اسلامی و اصل غیر قابل
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/11/10
استعلام
با عنایت به ماده 103 قانون مجازات اسلامی و اصل غیر قابل گذشت بودن جرایم و عدم تصریح ماده 104 قانون مارالذکر و ماده 11 قانون کاهش حبس تعزیری در خصوص بزه » پخش مطالب خلاف واقع « مقرر در بند 11 ماده 6 قانون مطبوعات که تبصره 2 ماده مذکور آن را مستوجب مجازات ماده 698 قانون مجازات اسلامی دانسته است، آیا جرم مذکور قابل گذشت می باشد؟ لازم به توضیح است: 1 - آن اداره کل در خصوص بزه ن شر اکاذیب رایانه ای موضوع ماده 746 تعزیرات، در دو نظریه 7/98/589 مورخ 1398/10/4 و 7/99/145 مورخ 1399/3/19 به قابل گذشت بودن آن جرم عقیده داشته است. حال با توجه به استدلال به کار رفته در دو نظریه مذکور مبنی بر » الغای خصوصیت رایانه ای و مخابراتی بودن « آیا در جرم مذکور نیز، مطبوعات و نشریات الکترونیکی خصوصیت و موضوعیت ندارد و مانند جرم مرجوع الیه و مادر خود قابل گذشت محسوب می شود؟ 2 - با توجه به ابعاد، جوانب و آثار مطبوعات و رسانه ها بر افکار عمومی، در پاسخ به سوال توجه ویژه گردد. 3 - عقیده به قابل گذشت بودن ب زه نشر مطالب خلاف واقع، موجب خلع سلاح دادستانی و هیأت نظارت بر مطبوعات در اعلام جرم ها خواهد بود.
نظریهٔ مشورتی
آنچه در بند 11 ماده 6 قانون مطبوعات اصلاحی 1379 مقرر شده است » پخش شایعات و مطالب خلاف واقع یا تحریف مطالب دیگران « است که در واقع نشر اکاذیب از طریق مطبو عات می باشد و مجازات متخلف، طبق تبصره 2 ماده 6 قانون پیش گفته، بر اساس ماده 698 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 تعیین می شود و با توجه به اینکه جرم موضوع این ماده طبق ماده 104 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 قابل گذشت است و موضوع جرایم آن نیز » نشر اکاذیب « است در نتیجه جرم موضوع بند 11 ماده 6 قانون مطبوعات جرم قابل گذشت محسوب می شود. لازم به ذکر است که نشر اکاذیب موضوع ماده 746 قانون مجازات اسلامی الحاقی 1388 با عنایت به استدلالی که در صدر نظریه مشورتی شماره 1395/99/7 مورخ 1399/10/7 این اداره کل بیان شده است، جرم غیر قابل گذشت می باشد و وصف قابل گذشت بودن ماده 698 قانون مجازات اسلامی 1375 به جرم نشر اکاذیب موضوع ماده 746 پیش گفته تسری ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه