آیا در مورد پرونده ها با موضوع ضبط وثیقه )ماده 230 قانون

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/11/04

استعلام

آیا در مورد پرونده ها با موضوع ضبط وثیقه )ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری( که وثیقه گذار ظرف مهلت ده روز از تاریخ ابلاغ دستور، اعتراض ننموده و دستور ضبط صادره قطعیت یافته یا به رغم اعتراض وثیقه گذار به دستور صادره، از سوی دادگاه کیفری دو تأیید شده است، چنانچه محکوم علیه خود را معرفی ننماید و وثیقه گذار ن یز نسبت به معرفی وی اقدام ننماید و حسب مواد قانون اجرای احکام مدنی مراحل تشریفات برگزاری مزایده آغاز شود و با مشخص شدن ساعت، روز و تاریخ برگزاری مزایده ملک مورد وثیقه یا قبل از آن، شخص وثیقه گذار جهت جلوگیری از فروش ملک، مبلغ وثیقه را به حساب سپرده دادگستر ی واریز نماید و با ارائه فیش واریزی از برگزاری مزایده جلوگیری به عمل آورد، چنانچه پس از واریز مبلغ وثیقه محکوم علیه حاضر یا از سوی وثیقه گذار معرفی گردد، آیا مشمول مقررات ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری شده و رفع اثر از ضبط وثیقه و اعاده وجه الوثاقه امکان پذیر می باشد؟ همچنین در مواردی که وثیقه گذار محکوم علیه یا شخص دیگری باشد و از ابتدا بابت ضمانت وجه نقد واریز شده باشد، در صورت ابلاغ جهت معرفی محکوم علیه و عدم معرفی، پس از سپری شدن مهلت های مقرر قانونی و قطعیت دستور ضبط وجه الوثاقه، اولاً، پایان اقدامات اجرایی چه زمانی می باش د؟ ثانیاً، چنانچه وجه الوثاقه کماکان در حساب سپرده دادگستری باشد، اعمال ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری و عدول از دستور صادره امکان پذیر است؟

نظریهٔ مشورتی

1 - اعمال مقررات ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که جنبه ارفاقی دارد، با ت وجه به تصریح مذکور در این ماده تا پیش از اتمام عملیات اجرایی مربوط به اخذ وجه التزام یا وجه الکفاله و یا ضبط وثیقه امکان پذیر است و رسیدگی به اعتراض متهم، کفیل یا وثیقه گذار نسبت به دستور دادستان موضوع صدر ماده 235 این قانون و صدور رأی قطعی از سوی دادگاه م طابق تبصره یک آن، در صورت تحقق شرایط قانونی مانع از اجرای مفاد ماده 236 قانون یادشده نیست و از این حیث بین این که وثیقه گذار محکوم علیه باشد یا شخص ثالث، تفاوتی وجود ندارد. 2 - با لحاظ ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و مستفاد از مواد 24 ، 42 و 43 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 ، منظور از اتمام عملیات اجرایی در ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری، وصول کامل وجه التزام یا اخذ وجه الکفاله یا ضبط وثیقه از سوی مرجع اجرایی مربوط )معاونت اجرای احکام کیفری( است و مادام که عملیات اجرایی به وصول آنها منتهی نش ده باشد، عملیات اجرایی خاتمه یافته تلقی نمی شود؛ بر ای ن بنیاد در فرض سوال تا زمانی که وجه الوثاقه در حساب سپرده دادگستری است و به حساب )خزانه( دولت واریز نشده است، عملیات اجرایی خاتمه نیافته و مشمول ماده 236 ًپیش گفته است و از این حیث بین این که وثیقه ابتدا و جه نقد بوده یا مطابق مقررات به وجه نقد تبدیل شده باشد تفاوتی نیست. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه