الف - در فرضی که طبق توافق کتبی یا شفاهی طرفین، قرار

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/03/25

استعلام

الف - در فرضی که طبق توافق کتبی یا شفاهی طرفین، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی با پرداخت دین و مانند آن بوده است و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است و دارنده با این وصف که چک در سامانه ثبت شده است آن ر ا قبول می نماید؛ اعم از این که چک به روز یا وعده دار باشد، آیا دارنده می تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را طرح کند؟ ب - دارنده چک صیادی که چک به نام وی در سامانه صیاد ثبت شده است، با قصد انتقال و بدون ثبت انتقال در سامانه یادشده صرفا ً با ا مضاء ظهر چک، آن را به شخص ثالثی می دهد. آیا در این فرض دعوای الزام دارنده به ثبت انتقال چک قابل طرح و استماع است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا دارنده می تواند به استناد این چک که گواهی عدم پرداخت آن نیز به سبب عدم ثبت در سامانه صیاد توسط بانک صادر نمی شود، علیه صادرکن نده و منتقل کننده طرح دعوا کند؟

نظریهٔ مشورتی

جناب آقای فصیحی رامندی رئیس محترم شعبه 2 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان تاکستان با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9031/66692/1 مورخ 1400/10/29 به شماره ثبت وارده 1478 مورخ 1400/11/3 ، نظریه مشورتی کمیسیون قوانین تجاری این اداره کل به شرح زیر اعلام می شود: الف - در فرض سوال که طبق توافق، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی یا پرداخت دین بوده و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است، دارنده نمی توان د دع وای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولاً، مستفاد از تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر ) 29/1/1400 ( قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قان ون صدور چک خارج است. ثانیاً، برابر تبصره اصلاحی یادشده، قید عبارت » صدور و پشت نویسی چک بدون درج در سامانه صیاد فاقد اعتبار است « در مت ن چک الزامی است و دارنده ای که به رغم قید این عبارت در چک و بدون رعایت این ترتیبات چک را پذیرفته است، عملا ً خود را از مزایا ی قانونی محروم کرده است و لذا دعوای وی دایر بر الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد مسموع نیست. ب - در فرض سوال که مشخصات دارنده چک در سامانه صیاد ثبت شده است؛ اما وی صرفا ً با امضای در ظهر چک آن را به ثالث تسلیم کرده است، با توجه به این که وفق تبصره اصلا حی ماده 21 مکرر یادشده، پشت نویسی چک نیز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چک خارج است، دعوای الزام به ثبت انتقال چک در سامانه صیاد مسموع نیست. بدیهی است روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه