آیا دادگاه صلح در مقام رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12
اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/11/03
استعلام
آیا دادگاه صلح در مقام رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 ، وفق ماده 8 قانون حمایت خانواده تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست؟
نظریهٔ مشورتی
نظر اکثریت: ماده 8 قانون حمایت خانوا ده مصوب 1391 رسیدگی در دادگاه خانواده را با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی دانسته است؛ تبصره های 1 و 2 ماده یک این قانون نیز رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی و دادگاه بخش به امور و دعاوی خانوادگی موضوع این قانون را با رعایت تشریفات مربو ط و مقررات این قانون دانسته است؛ از جمله مقررات این قانون، حکم موضوع ماده 8 قانون است؛ بنابراین به نظر می رسد از منظر قانون گذار آنچه واجد اهمیت برای عدم رعایت تشریفات آیین دادرسی است، نوع دعاوی و شمول عنوان امور و دعاوی خانوادگی است )ماده 4 قانون(؛ صرف نظ ر از آنکه مرجع رسیدگی کننده دادگاه خانواده باشد یا دادگاه هایی که به سبب عدم تشکیل این دادگاه، از نظر مقنن صلاحیت رسیدگی پیدا می کنند؛ به همین ت رتیب، دادگاه صلح که در اجرای ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 به برخی امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می ک ند، با لحاظ ماده 17 همین قانون و با لحاظ حکم تبصره یک ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب 1391 بدون رعایت دیگر تشریفات آیین دادرسی رسیدگی و اقدام می کند. بر این اساس، به نظر می رسد رس یدگی دادگاه صلح به امور و دعاوی خانوادگی داخل در صلاحیت این دادگاه، بدون رعا یت تشریفات دادرسی )به غیر از تقدیم دادخواست( است. نظر اقلیت: نظر به این که حکم مقرر در ماده 8 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 ناظر بر رسیدگی در دادگاه خانواده است و با توجه به الزامی بودن رعایت تشریفات در دیگر دادگاه ها به موجب ماده 2 قانون آیین دادرسی دادگا ه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، به نظر می رسد دادگاه صلح در رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 ، مکلف به رعایت تشریفات دادرسی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه