با عنایت به صدور چک در وجه حامل و یا انتقال آن

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/05/22

استعلام

با عنایت به صدور چک در وجه حامل و یا انتقال آن از طریق ظهرنویسی و بدون ثبت مشخصات دارنده، که نتیجه آن عدم شمول قانون جدید صدور چک نسبت به آن است، خواهشمند است اعلام کنید این قبیل چک ها مطالبه وجه آن ها بر اساس مقررات سابق قانون صدور چک خواهد بود و آن که موضوع در قالب سند مدنی و خارج از ضوابط قانون تجارت قابل رسیدگی است؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، چنانچه بانک در اجرای مقررات ماده 21 مکرر قانون اصلاح قا نون صدور چک و تبصره یک آن )الحاقی 13/8/1397 ( و با لحاظ اصلاحیه مصوب 29/1/1400 ، به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد از پرداخت وجه چک و صدور گواهی عدم پرداخت خودداری و دارنده، وجه چک مذکور را با تقدیم دادخواست بدون انضمام گواهی عدم پرداخت مطالبه کند؛ از آن جا که سند مذکور به عنوان سند عادی و غیر تجاری محسوب می شود، وجه آن وفق مقررات قانون مدنی قابل مطالبه است و رسیدگی به چنین دعوایی برابر مقررات قانون مدنی با منع قانونی مواجه نیست. ثانیاً، به موجب ماده 6 اصلاحی قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 29/1/1400 ، مهلت مقر ر در ماده 6 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 در خصوص مدت اعتبار چک های سابق )حداکثر سه سال از زمان دریافت دسته چک( حذف شده است. همچنین وفق تبصره یک اصلاحی قانون صدور چک مصوب 29/1/1400 ، چک های صادر شده از دسته چک هایی که تاریخ ارائه آن دسته چک ها پیش ا ز زمان مذکور در این تبصره است، تابع قانون زمان ارائه دسته چک است و بانک ها بدون نیاز به ثبت آن در سامانه صیاد نسبت به پرداخت وجه چک اقدام می کنند؛ بنابراین در صورتی که چک غیر صیادی باشد، وفق مقررات قانون تجارت و تبصره یک اصلاحی ماده 21 مکرر قانون صدور چک )اصلاحی 29/1/1400 (، به عنوان چک )نه سند عادی( معتبر است و در فرض فقدان و یا کسر موجودی بانک مکلف به صدور گواهی عدم پرداخت است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه