با توجه به تفکیک مراحل رسیدگی تحقیقات مقدما تی و دادرسی جرائم،

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1401/05/25

استعلام

با توجه به تفکیک مراحل رسیدگی تحقیقات مقدما تی و دادرسی جرائم، به موجب قانون آیین دادرسی کیفری به نحوی که حسب فصل پنجم الی نهم از بخش دوم قانون یاد شده قانونگذار رسیدگی تحقیقات مقدماتی را به عهده دادسرا گذاشته و حسب فصل سوم الی ششم از بخش سوم رسیدگی مرحله دادرسی را به عهده محاکم کیفری یک و دو اطفال و نوجو انان و نظامی و انقلاب گذاشته است. و حسب ماده 336 و 337 قانون مذکور دادگاه بخش عهده دار هر دو مرحله می ًباشد. اولا - اعلام فرمایید دادگاه بخش نیز باید مرحله رسیدگی مقدماتی و دادرسی را به تفکیک انجام دهد. یعنی پس از تکمیل تحقیقات مقدماتی وارد مرحله رسید ًگی و دستور تعیین وقت و دادرسی شود؟ ثانیا - اگر متهم در مرحله رسیدگی حضور پیدا نکرد، ولو اینکه در مرحله تحقیقات مقدماتی حاضر بوده، آیا متهم از امتیاز ماده 406 قانون یاد شده یعنی غیابی بودن رأی نسبت به وی برخوردار است یا خیر؟

نظریهٔ مشورتی

اصولا ً رسیدگی کیفری دارای دو مرحله )تحقیقات مقدماتی و د ادرسی به معنای اخص( می باشد که حسب قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، تحقیقات مقدماتی توسط دادسرا )مواد 22 و 92 ( و دادرسی از سوی دادگاه های کیفری مذکور در ماده 294 این قانون صورت می پذیرد؛ اما در مواردی که پرونده مستقیما ً در دادگاه کیفری مطرح می شود، مطابق قسمت اخیر ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، انجام تحقیقات مقدماتی توسط دادگاه باید طبق مقررات مربوط صورت گیرد؛ بنابراین در مورد فرض سوال، دادگاه بخش که مطابق ماده 299 قانون فوق ً الذکر به تمامی جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی می کند، بدوا می ب اید تحقیقات مقدماتی را رأسا انجام داده و پس از آن، چنانچه انجام دادرسی را ضروری تشخیص دهد، نسبت به تعیین وقت رسیدگی و احضار طرفین اقدام کند. در این صورت، چنانچه متهم یا وکیل او در جلسه یا جلسات رسیدگی دادگاه )که در مرحله دادرسی است( حضور نیابد و لایحه دفاعیه هم نفرستاده باشد، حکم صادره چنانچه بر محکومیت کیفری وی صادر شود، مطابق ماده 406 قانون یادشده غیابی محسوب می شود. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه