بعضا ً تغییر کاربری هایی مشاهده می شود که از زمان شروع

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1402/12/01

استعلام

بعضا ً تغییر کاربری هایی مشاهده می شود که از زمان شروع تغییر کاربری سه سال سپری شده است و رأی وحدت رویه شماره 759 مورخ 1396/4/20 هیأت عمومی دیوان عالی کشور تغییر کاربری غیر مجاز را از جرایم درجه 7 تلقی و بر اساس بند » ث « ماده 105 قانون مجازات اسلامی مرور زمان جرایم درجه 7 نیز 3 سال تعیین شده است. با عنایت به این که رأی وحدت رویه شماره 707 مورخ 21 / 12 / 1386 هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز قلع و قمع را جزء لاینفک حکم کیفری دانسته است، آیا اجرای تبصره 2 ماده 10 قانون حفظ کاربری اراضی زر اعی و باغ ها مصوب 1374 حتی پس از گذشت 3 سال از تغییر کاربری امکان پذیر می باشد؟

نظریهٔ مشورتی

اولاً، با توجه به ماده 3 اصلاحی 1 / 8 / 1385 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها و لحاظ رأی وحدت رویه شماره 707 مورخ 21 / 12 / 1386 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، چنانچه مالکان یا متصرفان اراضی زراعی و باغ های موضوع این قانون به صورت غیرمجاز، یعنی بدون اخذ مجوز کمیسیون مقرر در این قانون اقدام به تغییر کاربری نمایند، صدور حکم قلع و قمع بنا و مستحدثات به تبع جرم، وظیفه دادگاه کیفری رسیدگی کننده به جرم است؛ بنابراین، قلع و قمع بنا موض وع تبصره 2 ماده 10 قانون مذکور توسط مأمورین جهاد کشاورزی با توجه به مواد 3 و 10 قانون مذکور پس از اعلام به مراجع قضایی و صدور حکم امکان پذیر است. ثانیاً، صدور حکم به قلع و قمع بنا در بزه تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صرفا ً در صورت احراز تحقق بزه و ضمن صدور حکم محکومیت مرتکب توسط مرجع قضایی امکان پذیر است؛ بنابراین، در مواردی که دادگاه حکم برائت متهم را صادر می کن د یا به لحاظ شمول مرور زمان، مرتکب بزه مذکور قابل تعقیب نیست، صدور حکم به قلع و قمع بنا نیز منتفی است؛ اما چنان چه حکم محکومیت متهم این بزه صادر و قطعی گردد و با انقضای مدت 5 سال از تاریخ قطعیت حکم به هر علتی اجرا نشده باشد، با توجه به بند » ث « ماده 107 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، مشمول مرور زمان است؛ لکن قلع و قمع بنا که جزء لاینفک حکم کیفری است، چون ماهیت مجازات را ندارد و امری حقوقی است، لذا مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون اخیرالذکر نمی گردد. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه