در دعاوی حقوقی، آیا دادگاه تجدیدنظر می ت واند رأی دادگاه بدوی

اداره کل حقوقی قوه قضاییه — 1403/07/22

استعلام

در دعاوی حقوقی، آیا دادگاه تجدیدنظر می ت واند رأی دادگاه بدوی که متضمن محکومیت خوانده بوده و وی نسبت به آن تجدید نظرخواهی نکرده و صرفا ً مورد اعتراض محکوم له قرار گرفته است را نقض کند؟ مانند آنکه، دادگاه بدوی با جلب نظر کارشناس رأی بر محکومیت خوانده صادر و محکوم له از حیث نامتناسب بودن میزان محکوم ی ت تجدید نظرخواهی کند؛ چنانچه دادگاه تجدید نظر متوجه عدم ذی نفعی محکوم له شود، آیا می تواند رأی تجدید نظرخواسته را نقض کند؟ آیا می توان بین قواعد آمره و غیر آمره تفکیک قائل شد؟ به طور کلی، آیا می ت وان ضابطه ای در این خصوص ترسیم کرد؟

نظریهٔ مشورتی

وفق ماده 349 قانو ن آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، رسیدگی دادگاه تجدید نظر به آنچه مورد تجدید نظرخواهی است و در مرحله بدوی مورد حکم قرار گرفته، محدود است؛ بر این اساس در فرض استعلام که از سوی خوانده نسبت به رأی بدوی تجدید نظرخواهی نشده است، مو جبی برای نق ض رأی تجدید نظرخواسته به جهت ذی نفع نبودن خواهان وجود نداشته و دادگاه صرفا ً در حدود تجدید نظرخواهی، رسیدگی و اتخاذ تصمیم می نماید. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه